سنگ نگاری و بررسی مدل دولومیتی شدن سازند شهبازان با استفاده از آنالیز عنصری (تاقدیس ماله کوه، شمال پلدختر)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خرمآباد، خرمآباد، ایران
2 دانشجوی دکتری رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران؛ کارشناس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2021.24692.1306چکیده
هدف از این پژوهش بررسی مدل دولومیتی شدن سازند شهبازان با استفاده از آنالیز عنصری در تاقدیس ماله کوه در شمال شهرستان پلدختر میباشد. منطقه مورد مطالعه در 80 کیلومتری جنوب لرستان و در 10 کیلومتری شمال شهرستان پلدختر واقع شده است. این سازند در برش مورد مطالعه دارای ضخامت 62 متر میباشد که مرز پایینی آن به صورت همشیب بر روی سازند آواری کشکان و مرز بالایی توسط کربناتهای سازند آسماری به صورت ناپیوسته پوشیده شده است. بر پایه شواهد صحرایی، سنگنگاری و ژئوشیمیایی بر مبنای آنالیز عنصری به روشهای (EDS) و (EPMA)، بر روی 20 نمونه کربناته، دو گروه اصلی از دولومیتها شناسایی شد که شامل دولومیتهای اولیه و دولومیتهای ثانویه میباشند. دولومیتهای اولیه شامل دولومیکرایتها (بین 4 تا 10 میکرون) با مقادیر پایین Fe و مقادیر بالای Sr و Na که بیانگر تشکیل در یک محیط پهنه جزرومدی میباشند. دولومیتهای ثانویه شامل دولومیکرواسپارایتها (بین 10 تا 20 میکرون) و دولواسپارایتها (بزرگتر از 50 میکرون) با تمرکز بالای Fe که بیانگر تشکیل در یک محیط دیاژنزی دفنی کم عمق تا متوسط در اثر تراوش شورابههای کف حوضهای تبخیر شده به داخل پلتفرم کربناته سازند شهبازان در ناحیه مورد مطالعه میباشد. مقادیر پایین Fe و مقادیر بالای Sr و Na در دولومیکرایتها و تمرکز بالای Fe در دولومیکرواسپارایتها و دولواسپارایت ها به همراه وجود برخی شواهد مانند اینتراکلاست، تخلخل فنسترال و نبود کانیهای تبخیری نشاندهنده تشکیل این دولومیتها از مدل جزرومدی، تراوش و سپس دفن کم عمق تا متوسط میباشد. شواهد ژئوشیمیایی نشان داد دولومیتهای مورد مطالعه غیراستوکیومتری میباشند که این موضوع را میتوان با توجه به سن سازند شهبازان توجیه نمود.