تأثیر عصاره آبی و بقایای چند گونه علف هرز بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه گندم

نویسندگان
doi
27111
چکیده

به‌منظور بررسی اثرات آللوپاتی گیاهان مختلف بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه­های گندم، آزمایشی روی گندم (Triticum aestivum L. ) رقم پیشتاز آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه و گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 1388 اجرا شد. در این بررسی اثر عصاره قسمتهای هوایی 6 گونه گیاهی رایج در مزارع و مراتع استان گلستان شامل پیر بهار، تلخه، گند جارو، زنجبیل شامی، تاج ریزی و توق در کاهش درصد جوانه‌زنی بذر گندم در شرایط آزمایشگاهی تعیین گردید. شاخص­های مورد بررسی عبارت بود از درصد جوانه‌زنی بذر گندم در زمانهای مختلف پس از کاشت، وزن خشک اندام­های هوایی و وزن خشک ریشه گیاهچه­ها در پایان هر آزمایش. نتایج نشان داد که اثر عصاره قسمتهای هوایی توق، تلخه و پیر بهار معنی‌دار بود و جوانه‌زنی بذر گندم را به‌ترتیب 42%، 47% و 20% در مقایسه با شاهد کاهش داد. اثرات آللوپاتی بقایا و عصاره­های تلخه و تا حد کمتری توق بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه گندم مشخص بود و باعث کاهش معنی­دار درصد جوانه‌زنی، طول ریشه، طول ساقه و وزن خشک اندام­های هوایی گندم شد. به طور کلی ریشه­های گندم در مقایسه با قسمت­های هوایی حساسیت بیشتری به عصاره­ها داشتند. از سوی دیگر اثرات مضر عصاره قسمت­های هوایی بیش از عصاره­های ریشه بود. در مجموع نتیجه گرفته شد که عصاره­ها و نیز بقایای سه گیاه مذکور باعث کاهش جوانه‌زنی، طول ریشه، طول ساقه و وزن خشک ریشه گیاهچه­های گندم شد و در این میان طول وزن خشک ریشه بیشتر از همه تحت تأثیر قرار گرفت. بررسی نتایج نشان می­دهد که عصاره گیاه تلخه دارای اثر دگرآسیبی قوی بوده که این امر احتمالا می­تواند در تولید علف­کشهای با منشأ طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.