رخسارههای رسوبی و چینهنگاری سکانسی توالی کرتاسه-پالئوسن در بلوک یزد، برش چاهترش
نویسندگان
1 دانشیار گروه زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استادیار گروه زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22084/psj.2021.25024.1311چکیده
گذر کرتاسه به پالئوسن در عمده قسمتهای ایران مرکزی به علت عملکرد فاز کوهزایی لارامید به صورت نبود رسوبگذاری است و یا با رخساره تخریبی همراه است. در قسمت جنوبی بلوک یزد تنها رخنمون کوچکی از این رسوبات وجود دارد که به صورت آهک مارنی-ماسهای فسیلدار رخنمون دارد. به دلیل اهمیت گذر کرتاسه-پالئوسن در ایران مرکزی، در این مطالعه توالی رسوبی بارمین-پالئوسن در بخش جنوبی بلوک یزد (برش چاهترش) مورد بررسی قرار گرفته است. مطالعه سنگچینهای این توالی، وجود رسوبات کربناته و آواری را در این برش چینهشناسی نشان میدهد. آنالیزهای رخسارهای منجر به شناسایی 15 رخساره رسوبی گردید که در چهار زیر محیط پهنه جزرومدی، لاگون، پشته سدی و ابتدای دریای باز تشکیل شده و در مجموع، بر روی یک رمپ کربناته کمعمق تهنشین شدهاند. در این توالی رسوبی تعداد 4 سکانس رسوبی رده سوم شناسایی شده که توسط مرزهای نوع اول و دوم از یکدیگر تفکیک میشوند. مرز بین سکانس رسوبی اول و دوم، یکی از طولانیترین ناپیوستگیهای رسوبی (آپتین- مائستریشتین) مربوط به خردقاره ایران مرکزی را ثبت کرده است. در مقابل، گذر بین مائستریشتین-پالئوسن که در اغلب نواحی ایران مرکزی با ناپیوستگی رسوبی همراه است در این برش به صورت پیوسته و بدون وقفه رسوبگذاری ثبت شده است. این نتایج میتواند در بازسازی شرایط گذشته ایران مرکزی مورد استفاده قرار گرفته و عملکرد گسلهای ایران مرکزی در این قسمت را به خوبی مورد بررسی قرار داد.
