ویژگی های فیزیکی - شیمیایی رسوبات مخروطافکنه در محل ایستگاه آبخوانداری کوثر
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، فارس، ایران
2 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، فارس، ایران
doi
10.22084/psj.2021.24349.1291چکیده
ایستگاه کوثر قدیمیترین سامانهی پخش سیلاب در ایران، حدود 40 سال پیش در دشت گربایگان فسا اجرا شده است. ضخامت لایهها، بافت، نفوذپذیری، دانسیته کل، رطوبت، هدایت الکتریکی و pH رسوبات این مخروطافکنه مورد بررسی قرار گرفت. هدف این بررسی، معرفی مخروطافکنههای مناسب جهت پخش سیلاب و همچنین دستیابی به چگونگی ویژگیهای رسوبی مخروطافکنه در ستون عمودی و مقایسه جانبی لایههای آن بوده است. در نوار اول سامانه در امتداد خاوری - باختری، سه نقطه انتخاب و تا سطح آب زیرزمینی چاه حفر گردید. با توجه به تغییرات مشاهداتی لایههای رسوبی تفکیک و با نمونهبرداری، و آزمایشها، ویژگیهای رسوبی بدست آمد و ستون چینهشناسی هر کدام از چاهها ترسیم و با روش تطبیق، ویژگی لایهها در چاههای مختلف دنبال و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تغییراتی در ویژگیهای فیزیکی مواد سازنده آبخوان (حداقل تا عمق30 متر از سطح زمین) مشاهده شد. نفوذ ذرات رس همراه سیلاب موجب تشکیل افقهای بسیار نازکی با نفوذپذیری ناچیز (حدود 01/0 سانتیمتر بر دقیقه) شده است. رطوبت، افزایش مواد آلی و فعالیتهای میکرو و ماکروارگانیکی، هوازدگی شیمیایی کانیها را تشدید میکنند. در مخروطافکنه نشانههایی از اثرات منفی نفوذ سیلاب، مثل ایجاد میان لایههای شور و یا تشکیل کانیهای خاص دیده نشد. تغذیه مصنوعی مخروطافکنههای مناطق خشک، به شرط عدم وجود آلودگی و یا شوری در آنها و استفاده از سیلاب با کیفیت مناسب، حداقل در دورههای کوتاه مدت، تاثیر شیمیایی و فیزیکی مخربی بر مواد سازنده آبخوان بر جای نمیگذارد.