رتبه بندی عوامل مؤثر بر همکاریِ بخش دولتی با بخش غیردولتی در پروژه‌های‌ ساخت، بهره‌برداری، انتقالِ آزادراهی ایران

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.

doi
10.22065/jsce.2024.412344.3199
چکیده

بخش دولتی به دلایل مختلف از جمله کمبود بودجه عمرانی، از سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی در اجرای پروژه‌ها استقبال می‌نماید. یکی از روش‌های سرمایه گذاری بخش غیر دولتی، روش ساخت، بهره‌برداری و انتقال است. مدل‌ بدست آمده توسط شهبازی و همکاران که در آن مفهوم پردازی همکاری بین بخش دولتی با بخش غیر دولتی صورت گرفته حاکی از آن است که در هر یک از این پروژه‌ها عواملی همچون «ویژگی‌های بخش دولتی/غیردولتی، تصمیم‌گیری مشترک، اعتماد، تعهد، باور اعضا به منافع همکاری و فرآیند/ساختار» به عنوان پیش‌آیندهای علّی و همچنین عواملی همچون «نظام تأمین مالی، اقتصاد کلان، نظام اداری، تعامل انجمن صنفی، اثر تحریم، بلوغ قوانین و شایسته سالاری دولتی» به عنوان پیش‌آیندهای زمینه‌ای بر روی پدیده‌ی همکاری تأثیرگذارند؛ و همچنین مطلوب بودن پدیده‌ی همکاری باعث بوجود آمدن پس‌آیندهایی همچون «کارایی، نوآوری، رضایت، منافع و تمایل به سرمایه گذاری آتی» می‌شود. در این پژوهش سعی بر آن شده تا با ایجاد رتبه بندی بین پیش‌آیندها و پس‌آیندها، تأثیرگذار‌ترینِ آنها بر روی پدیده‌ی همکاری و تأثیرپذیرترین آنها از پدیده‌ی همکاری بدست آورده شود. بدین منظور با بهره‌گیری از روش‌های اسنادی و پیمایشی با رویکرد کمی و پس از جمع‌آوری داده‌ها مبتنی بر نظر خبرگانِ این حوزه و تحلیل آنها توسط «آزمون فریدمن» و با بهره‌گیری از نرم افزارSPSS این نتایج بدست آمده است که از بین پیش‌آیندهای علّی متغیرهای «تصمیم‌گیری مشترک، ویژگی‌های بخش غیر دولتی، اعتماد و فرآیند/ساختار» و از بین پیش‌آیندهای زمینه‌ای متغیرهای «نظام تأمین مالی، بلوغ قوانین و شایسته سالاری دولتی»تأثیر بسیار زیادی بر روی پدیده‌ی همکاری دارند؛ و همچنین از بین پس‌آیندهای مربوطه متغیر «کارایی» تأثیرپذیری با درجه اهمیت زیادی نسبت به مطلوبیت پدیده‌ی همکاری از خود نشان داد.