آنالیز رخساره‌ها، شرایط رسوبی و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی دﻳﺎژﻧزی مخزن آسماری در میدان نفتی قلعه‌نار

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، دماوند، ایران

2 استادیار گروه پژوهش زمین‌شناسی نفت، پردیس بالادستی، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2022.25782.1340
چکیده

ﺳﺎزﻧﺪ آﺳﻤﺎری ﺑﻪ ﺳﻦ اﻟﻴﮕﻮﻣﻴﻮﺳﻦ، یکی از سازندهای مخزنی مهم در حوضه زاگرس است. این سازند در ﺟﻨﻮب­باختر اﻳﺮان از سنگ‌های ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ تشکیل شده و در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ شامل ماسه‌سنگ و سنگ‌های ﺗﺒﺨﻴﺮی است. در این مطالعه یک چاه از میدان قلعه‌نار از نظر رخساره‌، محیط­رسوبی و ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی دﻳﺎژﻧزی مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعه برش­های نازک سازند آسماری در چاه مورد مطالعه نشان می‌دهد که سازند مذکور از تناوبی از سنگ‌های دولومیتی و آهکی تشکیل شده است. با توجه به بررسی‌های پتروگرافی در نهشته‌های سازند آسماری 3 مجموعه رخساره A، B و C متشکل از 10 زیررخساره کربناته شناسایی شده که در زیرمحیط‌های پهنه جزرومدی (بالای جزرومدی و بین جزرومدی)، لاگون و پشته‌های ماسه‌ای ااییدی نهشته‌ شده‌اند. بر اساس ویژگی‌هایی چون فقدان رخساره‌های ریفی، فراوانی رخساره‌های ااییدی و گسترش پهنه‌های جزرومدی می‌توان نتیجه گرفت که این رخساره‌ها در یک رمپ کربناته هم‌شیب نهشته شده‌اند. بر اساس مطالعات رسوب‌شناسی ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی دﻳﺎژﻧزﻲ مختلفی بر روی این نهشته‌ها تأثیر گذاشته‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به سیمانی شدن، انیدریتی شدن، نئومورفیسم، میکریتی شدن، آشفتگی زیستی، انحلال، فشردگی و دولومیتی شدن اشاره نمود. این مطالعه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺳﻪ ﻣﺤﻴﻂ دﻳﺎژﻧﺰی درﻳﺎﻳﻲ، ﻣﺘﺌﻮرﻳﻜﻲ و دﻓﻨﻲ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻧﺪ شده‌ است که فرایندهای انحلال، دولومیتی شدن تأثیر مثبتی بر تخلخل و ایجاد کیفیت مخزنی داشته‌ و سیمانی شدن (سیمان‌های هم‌بعد و دروزی)، فشردگی و انیدریتی شدن تأثیر منفی بر آن داشته‌اند.