نقش دیاژنز در تشکیل کانسار سرب، روی و باریت در کربنات‌های کرتاسه زیرین (سازندهای تفت و آبکوه)- معدن مهدی‌آباد یزد

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا رسوب‌شناسی و سنگ‌شناسی رسوبی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استاد گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/psj.2022.25554.1329
چکیده

سنگ‌های کربناتی کرتاسه زیرین (سازند‌های تفت و آبکوه) در جنوب یزد میزبان کانسارهای سرب، روی و باریت هستند. فرایندهای دیاژنزی بعد از رسوبگذاری در این کربنات‌ها عامل تشکیل این کانسارها شده‌اند. عمده فرایندهای اصلی دیاژنزی تاثیرگذار بر این رسوبات شامل فشردگی، بِرِشی شدن، نئومورفیسم، سیمانی شدن، انحلال، دولومیتی شدن و جانشینی است. فرایندهای دولومیتی شدن و جانشینی باعث تشکیل کانسار سرب، روی و باریت شده‌اند. سیالات گرمابی از طریق مجاری حاصل از گسل‌های فعال و نرمال، شرایط تشکیل این کانسار‌ها را در سنگ‌های کربناتی ناحیه فراهم نموده است. تشکیل کانسار طی دو مرحله مزوژنز و تلوژنز روی داده است. در مرحله مزوژنز و در شرایط دفنی ابتدا دولومیت و پس از ورود سیالات هیدروترمالی و تامین عناصر لازم، در اثر جانشینی کانسارهای سولفیدی تشکیل شده است. در مرحله تلوژنز، بخشی از کانسارهای سولفیدی تشکیل شده مجدداً تحت تاثیر سیالات متئوریک قرار گرفته و منجر به تشکیل کانسارهای اکسیدی شده است.