رابطة تفکرات اگزیستانسیالیستی کرکگور و نگرش اراده‌گروانة وی

نویسندگان

1 گروه عرفان، مؤسسة آموزشی‌ـ پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران

2 گروه فلسفة دین، مؤسسة آموزشی‌ـ پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران

doi
10.22059/jpht.2026.403657.1006148
چکیده

این پژوهش به بررسی رابطة دوسویه میان مبانی انسان‌شناختی سورن کرکگور با نگرش ایمان‌گرایانة اراده‌محور او می‌پردازد. کرکگور، به عنوان بنیان‌گذار اگزیستانسیالیسم مسیحی، انسان را موجودی دوبعدی (مادی و روحانی)، صاحب فردیت اصیل، آزاد در انتخاب، فاقد ماهیت پیشینی، و دارای تناقض و هراس وجودی می‌داند. این ویژگی‌ها بستر لازم برای شکل‌گیری ایمان اراده‌گرایانه را فراهم می‌سازند؛ ایمانی که در آن عقل به حوزة آفاقی محدود و ورود به سپهر دینی از رهگذر جهش و گزینش ارادی ممکن می‌شود. در مقابل، برخی مؤلفه‌های انسان‌شناسی او نیز تحت تأثیر دیدگاه ایمانی‌اش شکل گرفته‌اند؛ از جمله تأکید بر درون‌نگری، تعلیق اخلاق و عقل در مواجهه با آموزه‌های مسیحیت، و تفسیر هراس به عنوان زمینة پذیرش آموزه‌های غیر قابل درک عقلانی یا تناقض‌نما. نتیجة تحقیق نشان می‌دهد میان انسان‌شناسی و ایمان‌گرایی کرکگور رابطة تعاملی و هم‌پوشانی برقرار است که ساختار اندیشة او را به صورت یک منظومة پیوسته شکل داده است.