تاریخچه رسوب گذاری- دیاژنزی و چینه نگاری سکانسی بخش بالایی سازند سروک (کرتاسه) در میادین هیدروکربوری مرکز و جنوب فروافتادگی دزفول، جنوب باختر ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
2 استاد دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
3 کارشناسارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22084/psj.2021.23809.1279چکیده
توالیهای کربناته بخش بالایی سازند سروک به سن سنومانین - تورونین که در بخشهای مختلف جنوبباختری ایران و خلیج فارس نهشته شدهاند، یکی از مهمترین مخازن هیدروکربنی در جهان بهشمار میروند. به منظور بررسی تاریخچه رسوبگذاری و دیاژنزی سازند سروک در میدانهای هیدروکربوری واقع در بخش مرکزی و جنوبی فروافتادگی دزفول، مطالعه پتروگرافی بر روی مغزههای حفاری و برشهای نازک میکروسکوپی تهیهشده از این سازند در 6 چاه از 5 میدان انجام گردید. مطالعات رخسارهای منجر به شناسایی 14 ریزرخساره رسوبی گردید. این ریزرخسارهها در شش مجموعه رخسارهای شامل حوضه، رمپ بیرونی، رمپ میانی، لاگون دریای باز، پشتههای زیرآبی و لاگون محصورشده دستهبندی شدند. بر این اساس، محیط رسوبگذاری سازند سروک در میدانهای مطالعهشده، رمپ کربناته همشیب پیشنهاد شده است. مهمترین فرایندهای دیاژنزی شناساییشده در این پژوهش شامل انحلال، سیمانیشدن، دولومیتیشدن، دولومیتزدایی، سیلیسی شدن، نوشکلی، تراکم و شکستگی بوده که طی مراحل مختلف دیاژنز دریایی، جوی (ائوژنتیک و تلوژنتیک) و دفنی کمعمق تا عمیق ایجاد شدهاند. بررسیهای چینهنگاری سکانسی منجر به شناسایی دو سکانس رسوبی رده سوم در بخش مورد مطالعه از سازند سروک (سنومانین - تورونین) گردید و ارتباط رخسارهها و فرایندهای دیاژنزی با جایگاههای سکانسی مورد بررسی قرار گرفت.