تاریخچه رسوب گذاری- دیاژنزی و چینه نگاری سکانسی بخش بالایی سازند سروک (کرتاسه) در میادین هیدروکربوری مرکز و جنوب فروافتادگی دزفول، جنوب باختر ایران

نویسندگان

1 استادیار دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

2 استاد دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

3 کارشناس‌ارشد رسوب‌شناسی و سنگ‌شناسی رسوبی، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.22084/psj.2021.23809.1279
چکیده

توالی‌های کربناته بخش بالایی سازند سروک به سن سنومانین - تورونین که در بخش­های مختلف جنوب­باختری ایران و خلیج فارس نهشته شده­اند، یکی از مهم­ترین مخازن هیدروکربنی در جهان به­شمار می­روند. به منظور بررسی تاریخچه رسوب­گذاری و دیاژنزی سازند سروک در میدان­های هیدروکربوری واقع در بخش­ مرکزی و جنوبی فروافتادگی دزفول، مطالعه پتروگرافی بر روی مغزه­های حفاری و برش­های نازک میکروسکوپی تهیه­شده از این سازند در 6 چاه از 5 میدان انجام گردید. مطالعات رخساره­ای منجر به شناسایی 14 ریزرخساره رسوبی گردید. این ریزرخساره­ها در شش مجموعه رخساره­ای شامل حوضه، رمپ بیرونی، رمپ میانی، لاگون دریای باز، پشته­های زیرآبی و لاگون محصورشده دسته­بندی شدند. بر این اساس، محیط رسوب­گذاری سازند سروک در میدان­های مطالعه­شده، رمپ کربناته هم­شیب پیشنهاد شده است. مهم­ترین فرایندهای دیاژنزی شناسایی­شده در این پژوهش شامل انحلال، سیمانی­شدن، دولومیتی­شدن، دولومیت­زدایی، سیلیسی شدن، نوشکلی، تراکم و شکستگی بوده که طی مراحل مختلف دیاژنز دریایی، جوی (ائوژنتیک و تلوژنتیک) و دفنی کم­عمق تا عمیق ایجاد شده­اند. بررسی­های چینه­نگاری سکانسی منجر به شناسایی دو سکانس رسوبی رده سوم در بخش مورد مطالعه از سازند سروک (سنومانین - تورونین) گردید و ارتباط رخساره­ها و فرایندهای دیاژنزی با جایگاه­های سکانسی مورد بررسی قرار گرفت.