تحلیل منطقی و تطبیقی رابطة میان «نظریة تکامل» و «آموزة آفرینش حضرت آدم و حوا(ع)» با تکیه بر بررسی متون اسلامی دالّ بر «خلقت نسناس پیش از آفرینش آدم(ع)»
نویسندگان
1 حوزة علمیة امام صادق(ع)، قزوین، ایران
2 گروه مبانی نظری اسلام، دانشکدة معارف و اندیشة اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گرایش مبانی نظری اسلام، دانشکدة معارف و اندیشة اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jpht.2025.393088.1006116چکیده
یکی از چالشهایی که در حوزة ارتباط علم و دین در دنیای معاصر مطرح شده نسبت میان تکامل داروینی و آموزة خلقت حضرت آدم و حوا(ع) در ادیان توحیدی است؛ با این توضیح که طبق نظریة فرگشت انسانها حاصل تکامل موجودات سادهتری هستند، به طوری که موجود خاصی به عنوان جدّ مشترک انسان و میمون در نظر گرفته میشود. در نتیجه انسان از نسل موجودات سادهتر است. درحالیکه در ادیان توحیدی انسان امروزی از نسل آدم و حوا(ع) است که خداوند آن دو را از خاک آفریده است. ازاینرو تحقیق حاضر با روش تحلیل مفهومی، گزارهای، و سیستمی و با قطع نظر از صحت یا بطلان فرضیة تکامل درصدد پاسخ به این سؤال است که میان خلقت حضرت آدم و حوا(ع) که متون دین اسلام مطرح میکنند با آنچه امروزه نظریة فرگشت نامیده میشود چه ارتباطی از حیث سازواری یا عدم سازواری وجود دارد؟ این نوشتار ابتدا، ضمن بیان مقتضای منطقی و فلسفی بحث، توضیح میدهد خلقت تدریجی الهی (در صورت اثبات نظریة تکامل و پس از اثبات لزوم وجود خالقی حکیم و علیم در ورای آن) ناسازگاری و تعارضی با خلقت دفعی الهی (یعنی خلقت حضرت آدم و حوا) ندارد. و در گام بعد، ضمن بررسی تحلیلی آیات و روایات اسلامی به توضیح مصداقیِ «قابلیت و امکان جمع میان تکامل و خلقت» میپردازد.
