پاسخ محصولدهی ژنوتیپهای کلزا به کاربرد عصاره جلبکدریایی در اراضی کمبازده حاشیه دریاچه ارومیه
نویسندگان
1 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش
2 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 پژوهشگر بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش
doi
10.22059/ijfcs.2025.391665.655130چکیده
به منظور بررسی اثر محلول پاشی عصاره جلبک دریایی بر عملکرد دانه و روغن و اجزای عملکرد ژنوتیپ های کلزا در اراضی کم بازده حاشیه دریاچه ارومیه، پژوهشی در سال زراعی03-1402 به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل کاربرد عصاره جلبک دریایی در دو سطح شاهد و محلول پاشی پنج در هزار به عنوان فاکتور اصلی و 40 ژنوتیپ کلزا بهعنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج نشان داد که محلولپاشی عصاره جلبک دریایی موجب افزایش تعداد شاخه فرعی، شاخص کلروفیل، تعداد خورجین در بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه و روغن و شاخص برداشت شد. ژنوتیپ HL3721×Rohan با میانگین 4/131 خورجین در بوته، 6/27 دانه در خورجین و عملکرد دانه و روغن به ترتیب 3657 و 1683 کیلوگرم در هکتار بالاترین مقادیر را داشت. ژنوتیپ های HL2012×GK Csenge و Triangle×Modena به مراتب عملکرد دانه کمتری نسبت به سایر ژنوتیپ ها داشتند. نتایج تجزیه به مولفههای اصلی بین صفات موردمطالعه بیانگر آن است که بین اجزای عملکرد با همدیگر و همچنین بین عملکرد دانه و روغن با ارتفاع بوته، تعداد خورجین در بوته و شاخص برداشت همبستگی مثبت و معنیداری وجود دارد. این امر نشاندهنده نقش هر یک از صفات مذکور در شکلدهی عملکرد روغن است. با تجزیه کلاستر به روش وارد، بعد از HL3721×Rohan، هجده ژنوتیپ با میانگین عملکرد دانه 2311 کیلوگرم در هکتار در یک خوشه قرار گرفتند. این ژنوتیپ ها میتوانند به عنوان ژنوتیپ های امیدبخش در اراضی کم بازده حاشیه دریاچه ارومیه به کار روند.