ارزیابی حدیث بساط(فرش پرنده)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

حدیث بساط جریان شگفت انگیز سیر فضایی علی  با فرش پرنده است که در معیت جمعی از اصحاب پیامبر  از جمله ابوبکر و عمر صورت گرفته است. این سفر برای اثبات برتری و ولایت علی بر دیگران، در زمان پیامبر از مدینه تا غار اصحاب کهف انجام شده است. در همه روایات به جز روایت ثعلبی، اصحاب کهف فقط به سلام علی  پاسخ می‌گویند، و از پاسخ‌گویی به دیگران سر باز می‌زنند. در این نوشتار، ضمن ارائه شبکه روایی حدیث بساط، روشن شده است که راویان اصلی حدیث، جابر و انس هستند. سپس گزارش کاملی از طرق شانزده‌گانه حدیث ارائه شده است. در پایان، به روش کتابخانه‌ای با تکیه بر منابع شیعه و اهل سنت، همه طرق حدیث از لحاظ سند و محتوا ارزیابی شده که در نهایت امکان وقوعی چنین مسئله‌‌ای به طور کامل پذیرفته شده است، ولی بر اساس وثوق سندی که پایگاه نظری این تحقیق است، وقوع اصل خبر با تردید روبه روست، البته بر پایه وثوق صدوری، صحت اصل خبر و وقوع آن را، بر اساس شهرت روایی حدیث و تلقی به قبول علمای سلف می توان پذیرفت؛ هر چند حدیث، درباره تعداد افراد و وقایع طول سفر، دچار اضطراب است.