فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنج یکی از مهم‌ترین غلات دنیا و غذای اصلی جمعیت وسیعی از مردم است؛ از این رو شناسایی و بهره‌گیری از تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌ها در بهبود عملکرد و کیفیت محصول اهمیت زیادی دارد. مطالعه حاضر به ارزیابی تنوع ژنتیکی ۱۴۴ لاین اینبرد حاصل از تلاقی برگشتی رقم هاشمی و لاین IR67418-110-32222 پرداخت و ژنوتیپ‌ها از نظر صفات مورفولوژیکی و عملکردی مرتبط با هدف اصلاحی مورد بررسی قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و اندازه‌گیری ده صفت مورفولوژیکی و عملکردی انجام شد. نتایج نشان داد که جمعیت مورد مطالعه از تنوع ژنتیکی قابل­توجهی برخوردار است و تمامی صفات مورد بررسی تفاوت‌های معنی‌دار ژنتیکی داشتند (p<0.01). عملکرد دانه بین 43/1 تا 42/6 تن در هکتار با میانگین 45/4 تن در هکتار متغیر بود. چهار عامل اصلی شناسایی‌شده، 97/76 درصد از واریانس کل صفات را تبیین کردند و تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌ها را به دو گروه متمایز تقسیم کرد. ژنوتیپ‌های دارای طول خوشه بلندتر، تعداد دانه پر بیشتر و مساحت برگ پرچم وسیع‌تر، عملکرد بالاتری داشتند. به­طور کلی، این مطالعه نشان داد که استفاده از روش‌های چندمتغیره ابزاری مؤثر برای شناسایی ژنوتیپ‌ها با ترکیب مطلوب صفات هدف اصلاحی و انتخاب والدین مناسب در برنامه‌های اصلاحی است. جمعیت مورد بررسی می‌تواند به عنوان منبع ارزشمند ژنتیکی برای توسعه ارقام برنج با عملکرد بالا و کیفیت مطلوب مورد استفاده قرار گیرد.