فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزیستی محسوب می‌شود که تولید محصولات زراعی و حبوبات را در سراسر جهان تهدید می‌کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی برخی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در لوبیای معمولی تحت شرایط تنش خشکی بود. برای این منظور، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی گروه زراعت دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران واقع در کرج، طی سال زراعی ۱۴۰1، به‌صورت آزمایش اسپلیت­فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای این طرح شامل سه سطح آبیاری (آبیاری نرمال و آبیاری بر اساس ۳۰ و ۶۰ درصد ظرفیت زراعی)، دو سطح هورمون سالیسیلیک­اسید (صفر و 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک­اسید)، دو سطح باکتری (عدم استفاده و استفاده از باکتری ریزوبیوم تثبیت‌کننده نیتروژن  Rhizobium leguminosarum biovar phaseoliسویه R160) و دو ژنوتیپ لوبیا (صدری و یاس) بود. نتایج نشان داد که افزایش شدت تنش خشکی موجب کاهش محتوای پروتئین و افزایش میزان پرولین، مالون­دی‌آلدئید، نشت الکترولیت، کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات­پراکسیداز و گلوتاتیون­پراکسیداز شد. همچنین، کاربرد سالیسیلیک­اسید و باکتری ریزوبیوم نسبت به شاهد (عدم استفاده از هورمون و باکتری)، باعث بهبود محتوای پروتئین و فعالیت‌های آنزیمی شد و در عین حال میزان مالون‌دی‌آلدئید و نشت الکترولیت را کاهش داد. رقم حساس و متحمل نیز در صفات نشت الکترولیت، محتوای پروتئین و مالون­دی­آلدئید تفاوت معنی­داری با هم داشتند. به­طور کلی، این نتایج ایده استفاده توأم از سالیسیلیک­اسید و باکتری ریزوبیوم را به­عنوان روشی مؤثر برای افزایش تحمل به خشکی در ارقام حساس و متحمل لوبیای معمولی تقویت می‌کند.