زبان دین از دیدگاه قاضی عبدالجبار معتزلی
نویسندگان
1 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان
doi
10.22059/jpht.2025.390978.1006108چکیده
در پژوهش حاضر به بررسی دیدگاه قاضی عبدالجبار معتزلی دربارة زبانِ دین با روش توصیفیـ تحلیلی پرداختهایم. هدف اصلی تحلیل نظریههای قاضی عبدالجبار دربارة شکلگیری زبان، رابطة زبان و دین، و چگونگی انتساب صفات به خداوند است. قاضی عبدالجبار معتقد است که زبان از طریق توافق و قصد انسانها شکل میگیرد و اسامی خاص و اسم جنسها صرفاً برای ارجاع و فاقد معنای وصفی هستند. دیدگاه وی در این باره تا حدی به برخی نظریات معاصر در فلسفة زبان نزدیک است. در مبحث زبان دین، وی با تأکید بر اشتراک معنوی صفات بین انسان و خدا معتقد است که این اشتراک به تشبیه نمیانجامد و بحث مجاز را راهکار مناسبی تلقی میکند. دیدگاه نهایی وی تا حدی به دیدگاه استنادی آکویناس در نظریه تمثیل شباهت دارد.