زیست چینه نگاری، ریزرخساره ها و مدل رسوبی سازند قم در برش چینه شناسی پشت دربند، شمال باختر همدان

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2020.22026.1244
چکیده

جهت تعیین زیست­زون­ها، ریزرخساره­ها و ارایه مدل رسوبی سازند قم برش چینه­شناسی پشت دربند به ضخامت 330 متر واقع در شمال باختری همدان، ناحیه ساختاری سنندج سیرجان مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس مـشاهدات مـیدانی، سازند قم از مـجموعه سنگ­آهک­های متوسط، ضخیم­لایه تا توده­ای (عضو a) و تناوب سنگ­آهک ماسه­ای، ماسه­سنگ و مارن سبز (عضو b) تشکیل شده است. براساس مطالعات دیرینه­شناسی 17 جنس و 9 گونه از فرامینیفرهای بنتیک و سایر اجزای اسکلتی در برش پشت دربند شناسایی شده است و با توجه به توزیع چینه­شناسی فرامینیفرا، بیوزون تجمعی Lepidocyclina - Operculina - Ditrupa به سن الیگوسن برای سازند قم پیشنهاد می­گردد. آنالیز رخساره­ای شامل ویژگی­های فونا، هندسه رخساره، فابریک و بافت رسوبی منجر به شناسایی هشت ریزرخساره مرتبط با سه کمربند رخساره­ای جزر و مدی، ریف، شیب­قاره و دریای باز شده است. براساس حضور رخساره­های ریفی از جمله باندستون مرجان، جلبک و بریوزوئر، مدل رسوبی سازند قم یک شلف باز پیشنهاد می­شود. نمودار توزیع عمودی ریزرخساره­ها حاکی از آن است که بدون در نظر گرفته پدیده فرسایش احتمالی، تغییرات رخساره­ای در عضو a به صورت تدریجی اما در عضو b به صورت سریع، با پس­نشینی و پیش­نشینی رخساره­ای سیستم آب عمیق و کم عمق همراه است.