شناسایی چهار ژن اصلی مقاومت به بیماری در لاین های گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum L.)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج.

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22059/ijfcs.2026.388811.655123
چکیده

گوجه‌فرنگی با نام علمی Solanum lycopersicum به صورت وسیعی در سرتاسر جهان در شرایط مزرعه و گلخانه کشت می‌شود. در سال‌های اخیر بذرهای هیبرید گوجه‌فرنگی به دلیل عملکرد بالاتر، تحمل تنش‌ها و مقاومت به بیماری‌ها مورد توجه زارعین واقع شده‌اند. بذر هیبرید که اشاره به بذر F1 دارد، به طور مستقیم از تلاقی دو والد که از لحاظ ژنتیکی کاملا از هم دور هستند، ایجاد می شود. اما یک ژنوتیپ هتروزیگوس نمی‌تواند به صورت پایداری از طریق بذر تکثیر شود زیرا در نسل F2 به دلیل تفرق صفات، هتروزیگوستی کاهش می‌یابد در نتیجه زارعین همه ساله مجبور به خرید بذر می‌باشند. در این پژوهش با کشت ده رقم از بذرهای هیبرید و تولید F2 و سپس انتخاب و خودگرده‌افشانی بین‌آن‌ها تا نسل F4 و در نتیجه تولید 52 تا لاین، جهت تشخیص حضور ژن‌های مقاومت به بیماری‌های گوجه‌فرنگی از جمله قارچ فیتوفترا (Phytophthora infestans)، ویروس موزاییک گوجه فرنگی (ToMV)، ویروس پیچیدگی برگ زرد (TYLCV) و ویروس پژمردگی لکه‌ای گوجه فرنگی (TSWV) با استفاده از پرایمرهای اختصاصی مورد بررسی قرار گرفتند. با توجه به نتایج‌های به دست آمده، مشخص شد که در 15 لاین (139، 107، 50، 125، 96، 105، 109، 106، 110، 58، 103، 112، 56، 101، 118) ژن‌های مقاومت به هر چهار نوع بیماری حضور دارند.