ارزیابی ژئوشیمی آلی توالی کرتاسه بالایی– پالئوژن (سازند گورپی) در برش پشته از ساختمان کبیرکوه
نویسندگان
1 دانشیار گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 استاد گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
3 مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران
4 دانشجوی دکترا، گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
doi
10.22084/psj.2020.22822.1258چکیده
قرارگیری سازند گورپی به سن کرتاسهپسین - پالئوژن در بین دو مخزن مهم بنگستان و آسماری نه تنها آن را به عنوان پوشسنگ بلکه به عنوان سنگمنشا نیز مطرح کرده است. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی ژئوشیمی آلی سازند گورپی به عنوان سنگمنشا احتمالی، شامل ارزیابی توان هیدروکربنی (کمیت)، نوع کروژن (کیفیت) و بلوغ حرارتی مواد آلی، در برش پشته از ساختمان کبیرکوه است. مقدار کل کربن آلی (TOC) در 31 نمونه مطالعه شده از رسوبات کرتاسه بالایی سازند گورپی 04/0 تا 67/1 (میانگین 32/0) و در 13 نمونه مطالعه شده بخش پالئوژن سازند گورپی 13/0 تا 33/0 (میانگین 22/0) درصد وزنی میباشد. همچنین مقدار پارامتر S2 در بخش کرتاسه بالایی 02/0 تا 66/6 (میانگین 87/0) و در بخش پالئوژن 03/0 تا 26/0 (میانگین 07/0) میلیگرم هیدروکربن بر گرم سنگ میباشد. این مقادیر بیانگر توان ضعیف تا مناسب برای سازند گورپی در بخش کرتاسه بالایی خود و توان ضعیف برای بخش پالئوژن در برش مورد مطالعه است. نمودار اندیس هیدروژن (HI) در برابر اندیس اکسیژن (OI) و نمودار S2 در برابر TOC نشاندهنده آن است که توالی رسوبی کرتاسه بالایی به طور عمده دارای کروژن نوع II تا کروژن II/III بوده و توانایی زایش نفت/گاز را دارد. حال آنکه توالی رسوبی دانین عمدتاّ نبود توانایی تولید هیدروکربن است. همچنین رخسارههای آلی تعیین شده برای توالی کرتاسهبالایی محدوده C تا D و برای توالی رسوبی دانین در محدوده BC و C را نشان میدهد. نهایتا پارامترهای Tmax و PI بیانگر بلوغ نسبتاّ بالای سازندگورپی بوده و نشاندهنده ورود آن به پنجره نفتی است.