اثر کمیت بقایای برنج و کود ورمی‌کمپوست بر عملکرد باقلا در کشت دوگانه برنج- باقلا

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2025.396682.655146
چکیده

این آزمایش به منظور بررسی اثر کاربرد ورمی­کمپوست و بقایای برنج بر عملکرد و اجزای عملکرد باقلا، به صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه سوسنگرد استان خوزستان در سال زراعی 1402-1401 اجرا شد. فاکتور اصلی مصرف ورمی­کمپوست در سه سطح ( صفر، پنج و 10 تن در هکتار) و فاکتور فرعی میزان برگشت بقایای برنج در چهار سطح صفر (بدون بقایا)، 10%، %20 و 30% بود. بیشترین ارتفاع بوته در شرایط کاربرد 20 درصد بقایای برنج با میانگین 85 سانتی­متر و کمترین آن در شرایط کاربرد 30 درصد بقایای برنج با میانگین 72 سانتی­متر مشاهده شد. همچنین بیشترین عملکرد دانه به تیمار کاربرد پنج تن در هکتار ورمی­کمپوست و 20 درصد برگشت بقایای برنج (8660 کیلوگرم در هکتار) تعلق داشت. کمترین عملکرد دانه نیز در تیمار عدم کاربرد ورمی­کمپوست و بقایای برنج (2307 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. بیشترین و کمترین میزان عملکرد زیستی به­ترتیب از پنج تن در هکتار ورمی­کمپوست و 20 درصد برگشت بقایای برنج (19480 کیلوگرم در هکتار) و عدم استفاده از ورمی­کمپوست و بقایای برنج (7597 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد. همچنین اثر تیمار ورمی­کمپوست، بقایای برنج و اثر متقابل آن­ها بر درصد پروتئین دانه، در سطح یک درصد معنی­دار نبود. نتایج این تحقیق نشان داد که جهت دست­یابی به بالاترین عملکرد دانه باقلا در شهرستان شادگان، کاربرد پنج تن در هکتار ورمی­کمپوست و برگشت 20 درصد بقایای برنج مناسب است.