بررسی کاربرد تلفیقی ریزموجودات مؤثر و اوره روی صفات فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و رنگیزه ‏های فتوسنتزی ارقام مختلف ذرت در شرایط تنش کم‏آبی

نویسندگان

1 گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران

3 گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2025.395531.655139
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی اثرات کاربرد تلفیقی کود زیستی و شیمیایی روی رنگیزه ‏های فتوسنتزی و صفات بیوشیمیایی به صورت کرت‏ های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل رژیم ‏های مختلف آبیاری در سه سطح (آبیاری بعد از رسیدن به 85، 70 و 55 درصد ظرفیت زراعی) به ­عنوان کرت‏ های اصلی، سه تیمار کودی (کود اروه، ریزموجودات مؤثر و کاربرد تلفیقی ریزموجودات مؤثر و کود اوره) به ­عنوان کرت فرعی و دو رقم ذرت (سینگل­کراس 704 (S.C 704) و تری­وی­کراس 647 (TWC. 647)) به­عنوان کرت فرعی فرعی بود. نتایج نشان داد که در آبیاری مطلوب و کاربرد تلفیقی ریزموجودات مؤثر و کود اوره در رقم تری­وی 647 با مقدار 00/27 میکرومول دی‏اکسید کربن در متر مربع در ثانیه بیشترین مقدار سرعت فتوسنتز مشاهده شد. در تیمار آبیاری مطلوب و تلفیقی ریزموجودات مؤثر و کود اوره در رقم سینگل­ کراس 704، کاروتنوئید و نسبت CO2 بین سلولی به CO2 محیط بیشترین مقدار بود. همچنین، کاربرد تلفیقی ریزموجودات مؤثر و کود اوره در رژیم آبیاری مطلوب موجب افزایش 27 درصدی آنتوسیانین در هر دو رقم ذرت نسبت به تیمار کاربرد کود اوره شد. از طرفی، در شرایط تنش کم‏آبی شدید و کاربرد ریزموجودات مفید بیشترین مقدار سنتز فنل مشاهده شد. همچنین تنش کم‏آبی شدید منجر به افزایش سنتز محتوای فنل کل و پرولین در هر دو رقم شد. همچنین، نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه در شرایط آبیاری مطلوب از تیمار تلفیقی کود نیتروژن و ریزموجودات مؤثر و رقم سینگل­کراس 704 (9708 کیلوگرم در هکتار) به­دست آمد. در شرایط آبیاری مطلوب تلفیق ریزموجودات مؤثر و کود نیتروژن در داده ‏های مربوط به صفات بیوشیمیایی مطلوب ‏ترین نتیجه را به همراه داشتند. در مجموع با بررسی صفات مشاهده شد که تلفیق ریزموجودات مؤثر و کود نیتروژن منجر به کاهش اثرات مخرب ناشی از تنش کم‏آبی روی هر دو رقم ذرت می‏شود.