فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش تأثیر آموزش تحلیلی اشعار کوتاه معاصر فارسی (آثار هوشنگ ابتهاج) را بر تفکر انتقادی و مهارت‌های نوشتاری دانش‌آموزان پایه یازدهم بررسی کرد. طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون بود. ۴۰ دانش‌آموز دختر پایه یازدهم به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش طی شش جلسه آموزشی با رویکرد تحلیلی بر اشعار ابتهاج آموزش دید، در حالی که گروه کنترل با روش‌های معمول تحصیل کرد. ابزار سنجش تفکر انتقادی، آزمون کالیفرنیا (CCTST) و ابزار ارزیابی مهارت‌های نوشتاری، روبریک استاندارد بود. علاوه‌بر این، از یک چک‌لیست و دفتر خاطرات معلم برای مشاهده کیفی استفاده شد. پس از اجرای مداخله، داده‌ها با استفاده از آزمون‌های t مستقل و t وابسته تحلیل شد (سطح معناداری ۰۵/۰). نتایج نشان داد که آموزش تحلیلی اشعار، تأثیر معناداری بر بهبود تفکر انتقادی و مهارت‌های نوشتاری دانش‌آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشته است (p < 0.05). این یافته‌ها بر اهمیت رویکردهای تحلیلی در آموزش ادبیات برای تقویت ابعاد شناختی و مهارتی دانش‌آموزان تأکید دارد.