امکان خوانش الهیاتی از نظریة حاکمیت هابز

نویسندگان

1 گروه حقوق عمومی و اقتصادی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jpht.2025.391479.1006110
چکیده

این مقاله با بازاندیشی در خوانش‌های رایج از نظریة حاکمیت توماس هابز امکان ارائة تفسیری الهیاتی از آن را بررسی می‌کند. درحالی‌که تفاسیر سکولار از اندیشة هابز مسلط بوده‌اند، پژوهش حاضر با تحلیل زمینه‌های تاریخی و مبانی نظری او نشان می‌دهد که الهیات نقشی اساسی در چارچوب فکری وی ایفا می‌کند. با نقد دیدگاه مارک لیلا دربارة «چرخش هابز به سوی انسان‌شناسی سکولار»، مقاله استدلال می‌کند که لویاتان نه صرفاً متنی سیاسی بلکه اثری است که در آن الهیات و نظریة حاکمیت به‌ طور نظام‌مند در هم تنیده‌اند. در نهایت، مقاله با بررسی پیوند میان الهیات مسیحی و نظریة حاکمیت مطلق هابز بر اهمیت بازخوانی مفاهیم او در چارچوبی فراتر از قرائت‌های سکولار تأکید می‌کند.