مسیریابی چندساختی مبتنی بر عامل در سیستم حمل و نقل عمومی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد GIS، گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
doi
10.22119/jte.2021.262810.2505چکیده
مشکلات متعدد حمل و نقل شهری نظیر آلودگی و تراکم ترافیک، تصمیم گیران را بر آن داشته تا شهروندان را ترغیب به استفاده هرچه بیشتر از وسایل حمل و نقل عمومی نمایند. یکی از مشکلات در این زمینه، در دسترس نبودن یک سامانه جامع از تمامی وسایل حمل و نقل عمومی میباشد. مدلسازی عامل-مبنا یکی از روش های مطرح در مدل سازی پدیده های پویا نظیر ترافیک شهری است. با کمک این مدل می توان سفر درونشهری با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی را در قالب عامل ها شبیه سازی نمود و انتخاب بهینه در سفر بین دو نقطه را یافت. از این رو در این تحقیق یک مسیریابی چندساختی عامل-مبنا مشتمل بر تاکسی، اتوبوس و آژانس برای سفر درون شهری طراحی و در مدل شهری و حمل و نقل عمومی شهر قزوین پیاده سازی شد. عاملها در مدل در نقش مسافرانی ظاهر میشوند که امکان برگزیدن هر یک از وسایل حمل و نقل ممکن را برای گذر از مبدأ تا مقصد دارند و خلأهای مسیر خود را نیز با پیاده روی پر میکنند. معیارهای اصلی برگزیدن مسیر، زمان و هزینه طی طریق است. برای بررسی نتایج مدل، داده های میدانی جمع آوری شد. نتایج نشان داد که اولویت هر یک از گزینههای سفر برابر 4/0 ، 27/0 ، 19/0 و 14/. به ترتیب مربوط به تاکسی اینترنتی، آژانس، اتوبوس و تاکسی میباشد. بررسی ها آشکار ساخت که تصمیم های افراد تا حدودی با خروجی مدل عامل-مبنا که در واقع بیانگر انتخاب های بهینه است، متفاوت می باشد. به نظر میرسد دلیل این امر تصمیم گیری پیچیده انسانی باشد که عوامل متعددی از جمله ریسک پذیری و ویژگی های شخصیتی و عادت و سایر عوامل ریز و درشت دیگر در آن نقش دارند. با این وجود، رواج یافتن چنین سامانه هایی در سطح عمومی نه تنها میتواند افراد را به استفاده بیشتر از حمل و نقل عمومی ترغیب نماید، بلکه موجب کاهش زمان و هزینه های سفر نیز خواهد شد.