رهیافت های جدید در بررسی تطبیقی نتایج دانه بندی لیزری و هیدرومتری رسوبات ریزدانه (مطالعه موردی: لس های استان گلستان)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان
2 دانش آموخته دکترا، گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران
3 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان
doi
10.22084/psj.2020.3615چکیده
لسها رسوبات بادرفتی سست با مقدار زیاد سیلت درشت، بدون لایهبندی و با قابلیت نفوذپذیری بالا هستند که عمدتا به رنگ زرد تا قهوهای کمرنگ دیده میشوند. استان گلستان واقع در شمالخاور ایران یکی از گستردهترین پهنههای لسی ایران است که بهعنوان حلقه ارتباطی بین لسهای آسیای مرکزی و اوراسیا شناخته میشود. در این پژوهش خصوصیات بافتی و مقادیر سیلت و ماسه و رس در دو روش دانهبندی الک- هیدرومتری و لیزری در ایستگاههای شانزدهگانه نمونهبرداری مقایسه میشود. نتایج همبستگی بین ماسه، سیلت و رس اندازهگیری شده توسط دو روش حاکی از تفاوت در نسبت مقادیر ذرات میباشد. همبستگی ضعیفی بین نتایج الک- هیدرومتری و لیزری در رسوبات لسی استان گلستان وجود دارد و بجز ماسه رگرسیون مقدار خیلیضعیف در بخش سیلت و رس را نشان میدهد که دلیل آن را میتوان تفاوت در اصول اندازهگیری دانست. از آنجایی که تجزیه و تحلیل هیدرومتری بر اساس سرعت رسوب ذرات است، سرعت بصورت ثابت فرض شده، چگالی ذرات برابر ذره کوارتز مـحسوب شده و ذرات به صـورت کروی و صاف در نـظر گرفته میشود. همچنین نتایج نشان داد مقدار ذرات رس در آنالیز هیدرومتری بسیار بیشتر از نتایج آنالیز لیزری است که به دلیل کانیشناسی متفاوت ذرات رس میباشد. در روش هیدرومتری این موضوع موجب تخمین بیش از حد ذرات صفحهای شکل میشود. دستگاه آنالیز لیزری قطر متوسط ذرات را اندازهگیری میکند اما الک اندازه قطر بزرگ ذرات را به ما میدهد. همین موضوع موجب تفاوت اندازهگیری ذرات در اندازه ماسه میشود.