اثر تراکم بذر بر رشد و عملکرد ارقام برنج در کشت مستقیم بر بستر مرطوب

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

2 استاد پژوهشی، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2025.384506.655107
چکیده

سامانه کشت مستقیم بذر برنج به دلیل نیاز کمتر به آب و نیروی کار به جایگزین مناسبی برای سامانه نشاکاری در جهان تبدیل شده است. از این رو، این تحقیق با هدف ارزیابی رشد و عملکرد ارقام برنج (آنام، هاشمی و کیان) در تراکم‌های مختلف بذر (65، 80، 95، 110 و 125 کیلوگرم بذر در هکتار) در کشت مستقیم بر بستر مرطوب در سالهای 1398 و 1399 در موئسسه تحقیقات برنج کشور انجام شد. نتایج نشان داد افزایش مقدار بذر به 95 کیلوگرم در هکتار منجر به افزایش تعداد خوشه در متر مربع شد، در­حالی­که تعداد دانه‌های پر در خوشه و وزن دانه کاهش یافت. عملکرد شلتوک همبستگی معنی‌داری با شاخص برداشت نداشت. این در حالی بود که با زیست‌توده همبستگی مثبت بالایی (r= 0.93**) داشت. بیشترین عملکرد دانه رقم هاشمی در تراکم 102 کیلوگرم و ارقام کیان و آنام در تراکم 95 کیلوگرم بذر در هکتار به­دست آمد. اگرچه رقم هاشمی در تراکم 102 کیلوگرم بیشترین عملکرد شلتوک را دارا بود ولی چون از این نظر اختلاف معنی‌داری با تراکم 80 کیلوگرم نداشت می‌توان به‌منظور کاهش هزینه‌های مربوط به خرید بذر، تراکم بذر 80 کیلوگرم را برای هاشمی و 95 کیلوگرم را برای حصول حداکثر عملکرد در ارقام آنام و کیان پیشنهاد داد. همچنین توصیه می‌شود که کشاورزان با دانش کم در زمینه کشت مستقیم برنج بر بستر مرطوب از رقم محلی هاشمی که عملکرد دانه آن حساسیت کمتری به تراکم کشت دارد استفاده کنند.