پاسخ اکولوژی گیاه هالوفیت Atriplex verucifera به شرایط مختلف تنش شوری و دما در مراحل جوانهزنی بذر و رشد گیاهچه
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2025.379171.655090چکیده
گیاه شورپسند Atriplex verucifera یک گونه علوفهای باارزش میباشد که برای اهداف مختلف از جمله احیای زیستبومهای شور، گیاهپالایی و جلوگیری از فرسایش خاک مورد کشت قرار میگیرد. جوانهزنی بذر و رشد گیاهچه از مراحل حساس و حیاتی رشد گیاه میباشند. به این منظور، جوانهزنی بذر و رشد گیاهچه در سطوح مختلف پتانسیل اسمزی (ناشی از کاربرد سدیمکلرید) و دما بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. برازش مدل دندان-مانند نشان داد که مقدار Tb، TO1، TO2 و TC بهترتیب برابر با 031/0، 36/15، 2/35 و 84/40 درجه سانتیگراد تخمین زده شد. بهطور قابل توجهی، نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین میزان تحمل بذر این گیاه به غلظتهای شدید شوری در هنگام جوانهزنی در دمای 15 درجه سانتیگراد مشاهده شد. بهطوریکه در دمای 15 درجه سانتیگراد، درصد جوانهزنی در غلظتهای شدید شوری 8/2- و 2/3- مگاپاسکل بهترتیب 22 و60 درصد بود. همچنین با افزایش تنش شوری به 8/2- مگاپاسکال، رشد گیاهچه نرمال تا 20 درصد فقط در دمای 15 درجه سانتیگراد مشاهده شد. با افزایش دما به 25 درجه سانتیگراد، جوانهزنی و رشد گیاهچه در غلظت شوری 2/3- مگاپاسکال نسبت به دمای 15 درجه سانتیگراد به صفرکاهش یافت. در نهایت، این یافتهها میتواند در شناسایی پاسخهای محیطی بذر این گیاه شورپسند جهت استقرار موفقیتآمیز آن در زیستبومهای شور و سرد مفید واقع شود.