پاسخ‌ اکولوژی گیاه هالوفیت Atriplex verucifera به شرایط مختلف تنش شوری و دما در مراحل جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2025.379171.655090
چکیده

گیاه شورپسند Atriplex verucifera یک گونه علوفه­ای باارزش می­باشد که برای اهداف مختلف از جمله احیای زیست­بوم­های شور، گیاه­پالایی و جلوگیری از فرسایش خاک مورد کشت قرار می­گیرد. جوانه­زنی بذر و رشد گیاهچه از مراحل حساس و حیاتی رشد گیاه می­باشند. به این منظور، جوانه­زنی بذر و رشد گیاهچه در سطوح مختلف پتانسیل اسمزی (ناشی از کاربرد سدیم­کلرید) و دما به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. برازش مدل دندان-مانند نشان داد که مقدار Tb، TO1، TO2 و TC به­ترتیب برابر با 031/0، 36/15، 2/35 و 84/40 درجه سانتی­گراد تخمین زده شد. به­طور قابل توجهی، نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین میزان تحمل بذر این گیاه به غلظت­های شدید شوری در هنگام جوانه­زنی در دمای 15 درجه سانتی­گراد مشاهده شد. به­طوری­که در دمای 15 درجه سانتی­گراد، درصد جوانه­زنی در غلظت­های شدید شوری 8/2- و 2/3- مگاپاسکل به­ترتیب 22 و60 درصد بود. همچنین با افزایش تنش شوری به 8/2- مگاپاسکال، رشد گیاهچه نرمال تا 20 درصد فقط در دمای 15 درجه سانتی­گراد مشاهده شد. با افزایش دما به 25 درجه سانتی­گراد، جوانه­زنی و رشد گیاهچه در غلظت شوری 2/3- مگاپاسکال نسبت به دمای 15 درجه سانتی­گراد به صفرکاهش یافت. در نهایت، این یافته­ها می­تواند در شناسایی پاسخ­های محیطی بذر این گیاه شورپسند جهت استقرار موفقیت­آمیز آن در زیست­بوم­های شور و سرد مفید واقع شود.