فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جغجغک (Vaccaria pyramidata Medik) یکی از علف‌های هرز مهم مزارع گندم است که در سال‌های اخیر نارضایتی کشاورزان مزارع گندم غرب استان کرمانشاه از عدم کنترل آن توسط تری‌بنورون-متیل گزارش شده است. بنابراین، به‌منظور بررسی احتمال توسعه مقاومت به این علف‌کش، بذر این علف هرز از مزارعی که در آنها نارضایتی از کارایی علف‌کش گزارش شده بود جمع‌آوری شد. در یک مطالعه گلخانه‌ای که در گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران در سال‌ 1401 انجام شد، توده‌های حساس و مشکوک به مقاومت به تری‌بنورون-متیل با غلظت‌های 0، 5، 10، 15، 20، 40، 80، 160، 320، 640 گرم در هکتار (غلظت توصیه­شده 20 گرم در هکتار است) سم‌پاشی شدند. همچنین به منظور یافتن علف‌کش‌های جایگزین برای کنترل شیمیایی این علف‌ هرز و نیز بررسی احتمال بروز مقاومت چندگانه، و عرضی و تاثیر غلظت توصیه­شده سایر علف‌کش‌های گندم شامل توفوردی+ ام‌سی‌پی‌آ (یو46کمبی‌فلوئید SL 67.5%)، بروموکسینیل+ ام‌سی‌پی‌آ (برومایسید EC40%)، بروموکسینیل+ توفوردی (بوکتریل یونیورسال EC56%)، بازاگران‌دی‌پی (بنتازون SL56.6)، مزوسولفورون+یدوسولفورون+دیفلوفنیکان (اتللو OD8.25%)، سولفوسولفورون (آپیروس WG75%)، مزوسولفورون+یدوسولفورن (آتلانتیس OD1.2%) و تریاسولفورون+ دایکامبا (لینتور 70% WG) بررسی شد. نتایج نشان داد که از میان 14 توده مورد بررسی جغجغک توده‌های R1 و R2 به‌ترتیب با درجات مقاومت 12/685 و 57/950 دارای مقاومت نسبتا بالایی به تری‌بنورون-متیل بودند. نتایج حاکی از حساسیت تمام توده‌های مقاوم و حساس به برومایسید، بوکتریل­یونیورسال، بازاگران‌دی‌پی، اتللو و توفوردی+ام‌سی‌پی‌آ بود که در اثر تیمار با این علف‌کش‌ها از بین رفتند. همچنین، هر دو توده‌ مقاوم با استفاده از آپیروس، آتلانتیس، لونترل به­ترتیب به میزان 14 و 36 درصد، 50 و 60 درصد و 13 و 25 درصد کنترل شدند. بر اساس نتایج این مطالعه می‌توان به کشاورزان در زمینه رعایت تناوب علف‌کشی و به‌کارگیری علف‌کش‌های مناسب که در این بررسی به‌خوبی جغجغک را کنترل کردند توصیه مدیریتی داشت.