برآورد نهادههای مؤثر بر شاخصهای انرژی و زیستمحیطی تولید ذرت شیرین و ذرت دانهای
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2025.389066.655124چکیده
تولیدات کشاورزی صنعتی بدون مصرف نهادهها نمیتوانند پاسخگوی نیاز غذایی مردم کشور باشند و مصرف بیرویه نهادهها اثرات مخرب زیستمحیطی را به همراه دارد. برای بهینهسازی مصرف نهادهها ابتدا نهادههای پرمصرف باید شناسایی شوند. در این پژوهش، با هدف شناسایی نهادههای مؤثر در شاخصهای انرژی و زیستمحیطی در دو گیاه ذرت دانهای و ذرت شیرین در شهرستان کرج در سال 1400، اطلاعات مورد نیاز از سیستم مزرعه تحقیقاتی و مزارع کشاورزان منطقه جمعآوری شد. این تحقیق بر اساس ارزیابی چرخه زندگی و روش ReCiPe 2016 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مقایسه سیستمهای کشت ذرت دانهای و ذرت شیرین نشان داد که انرژی ورودی در ذرت دانهای 6/30029 مگاژول در هکتار و در ذرت شیرین 3/28951 مگاژول بود. انرژی خروجی ذرت شیرین (446600 مگاژول)، حدود 213 درصد بیشتر از ذرت دانهای (142590 مگاژول) بود. شاخص بهرهوری انرژی در ذرت شیرین 76/0 و در ذرت دانهای 32/0 کیلوگرم بر مگاژول بود. از نظر زیستمحیطی، ذرت دانهای سهم بیشتری در آلایندگی هوا (8/61%) داشت، درحالیکه ذرت شیرین با سهم بیشتر آلایندگی در آب (57%) و خاک (9/67 %) چالش بیشتری در این بخشها ایجاد کرد. بررسی نهادههای مصرفی نشان داد کودهای شیمیایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) و سوخت دیزلی بیشترین سهم را در انتشار آلایندهها داشتند. بهطور کلی، برای افزایش پایدار تولید ذرت براساس نتایج حاصل، بهینهسازی مصرف کودهای شیمیایی و سوخت دیزلی به منظور کاهش آلایندهها ضروری است.