مطالعه ژنتیکی نشانگر(های) مولکولی پیوسته به ژن‌های مقاومت به پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه چغندرقند (Beta vulgaris L.)

نویسندگان

1 دانشیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 استادیار بخش تحقیقات گیاهپژشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2025.388142.655120
چکیده

چغندرقند از منابع اصلی قند و شکر با حدود 35 درصد از تولید شکر جهان است. از مهمترین بیمارگرهایی که منجر به پوسیدگی ریشه چغندرقند می‌شود قارچ Rhizoctonia solani می­باشد که در بسیاری از مناطق کشت چغندرقند شیوع دارد. برای دست­یابی به ارقام مقاوم، یافتن نشانگرهای مرتبط با مقاومت می‌تواند به برنامه‌های اصلاحی کمک ‌کند. در این پژوهش جهت شناسایی نشانگرهای مولکولی پیوسته به ژن مقاومت به پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه چغندرقند، 20 جفت آغازگر برای بررسی 10 بوته حساس و 10 بوته مقاوم از دو جمعیت F2 استفاده شد. این آغازگرها از نظر الگوی نواری مورد بررسی قرار گرفتند و نوارها بر اساس عدم وجود یا وجود (صفر و یک) یادداشت شدند. تجزیه خوشه‌ای و گروه‌بندی ژنوتیپ‌ها بر اساس داده‌های مولکولی با­استفاده­از ضریب تشابه جاکارد و روش UPGMA و تجزیه به مولفه‌های اصلی (PCOA) براساس ماتریس فاصله با­استفاده­از نرم­افزار NTSYS:pc 2.1 انجام شد. در این آزمایش نشانگرهای SSR توانستند 31 آلل را با دامنه یک تا چهار آلل در هر مکان ژنی شناسایی و 355 مکان را تکثیر نمایند. میانگین مکان تکثیر شده برای 20 جفت آغازگر 75/17 و دامنه تغییر محتوای اطلاعات چندشکلی 54/0 تا 75/0 با میانگین 66/0 به‌دست آمد. پنج نشانگر ) SSR4، 10، 23، 32 و 50) بین 15 تا 40 درصد گیاهان حساس و مقاوم به پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه را متمایز کردند. برای تایید و اعتبارسنجی نشانگرها، تعداد بیشتری از نمونه‌های حساس و مقاوم با SSR­های انتخاب­شده آزمایش و در نهایت برترین نشانگر(ها) معرفی خواهند شد.