فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسارهای فلزی با سنگ­میزبان رسوبی به­عنوان مهم­ترین منابع تأمین­کننده­ی سرب و روی در ایران هستند که در محدوده­ی سنی پروتروزوئیک بالایی تا سنوزوئیک تشکیل شده­اند. کانسار سرب± نقره چنگرزه به ­میزبانی دولستون­های گسلی تریاس­میانی در فاصله 75 کیلومتری شمال­خاوری اصفهان و بخش جنوبی کمربند فلززایی ملایر- اصفهان، قرار دارد. کانه­زایی­ به دو صورت درون­زاد سولفیدی و برون­زاد غیرسولفیدی (اکسیدی، کربناتی و سیلیکاتی)، وجود دارد. کانه­زایی سولفیدی با ساخت و بافت­های برشی، پرکننده حفرات، رگه- رگچه­ای و جانشینی به­طور عمده از گالن و کانه­­های فرعی اسفالریت، پیریت و سری تتراهدریت- تنانتیت، تشکیل شده است. براساس نتایج شیمی کانی­ها، محتوای  mol% FeS در ترکیب اسفالریت­ها بین 14/1 تا 88/3 درصد مولار، بدست آمد که منطبق با وضعیت سولفیداسیون متوسط (LogfS2≈ −13)، است. نسبت Co/Ni در ترکیب پیریت­­ نیز بین 12/0 تا 25/0، آشکار شد که بر مبنای آن دارای خاستگاه رسوبی تا گرمابی هستند. مقادیر دما و شوری مـیانبارهای سـیال حاکی از تـشکیل کانه­زایی سولفیدی مرتبط با شورابه­های حوضه­ای غنی از FeCl2-MgCl2 (ترکیبی از آب­های اقیانوسی قدیمی و سیالات به دام افتاده در حفرات سنگ)، هستند که طی مراحل پایانی کانه­زایی با آب­های جوی رقیق، مخلوط شده­اند. با در نظر گرفتن شواهدی نظیر جایگاه تکتونیکی، سنگ­میزبان دولستون، دگرسانی­های سیلیسی­ و دولومیتی­، مجموعه کانه­های فلزی سولفیدی ساده، کنترل­کننده­های لیتولوژی- ساختاری، سولفات­های دریایی به عنوان منشاء اصلی سولفور و فلزات آزاد شده از پی­سنگ رسوبی زیرین، می­توان دریافت که کانسار چنگرزه دارای بیش­ترین شباهت با کانسارهای تیپ دره­ی می­سی­سی­پی است.