پتروگرافی و ژئوشیمی ماسه سنگ های سازند پادها در برش آسو، بلوک لوت، خاور ایران مرکزی: کاربردی برای تحلیل خاستگاه

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد

3 دانشجوی دکترا رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، کارشناس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد

5 دانشجوی دکترا رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

doi
10.22084/psj.2020.21935.1242
چکیده

در این پژوهش، پتروگرافی و ژئوشیمی ماسه­سنگ­های سازند پادها  (دونین پیشین ـ میانی) در برش آسو، 40 کیلومتری خاور گناباد واقع در بلوک لوت مورد بررسی قرار گرفته است. سازند پادها در بـرش مورد مطالعه 210 متر ضخامت دارد و از سنگ­های سیلیسی آواری تشـکیل شـده است. پس از مطالعه صحرایی تعداد 30 نمونه ماسه­سنگ متوسط دانه برای مطالعات پتروگرافی و نقطه شماری و 10 نمونه ماسه­سنگی برای تجزیه و تحیل ژئوشیمیایی انتخاب شدند. نتایج مطالعات کانی­شناسی نشان می­دهد که کوارتـز تک­بلور فـاز اصلی و کانی­های زیرکن و تورمالین فاز فرعی را تشکیل می­­دهند. بر اساس داده­های نقطه شماری، ترکیب این ماسه­سنگ­ها از نوع کوارتزآرنایت و تا حدودی ساب­لیتارنایت شناسایی شده است. شواهد پتروگرافی از جمله فراوانی کوارتزهای منوکریستالین با خاموشی مستقیم و گردشدگی خوب، نبود پلاژیوکلاز و مقدار خیلی کم فلدسپات پتاسیک و کانی­های فرومنیزین، سیمان سیلیسی رورشدی، حضور دانه­های زیرکن و تورمالین گردشده موید اشتقاق رسوبات از بخش­های کراتون داخلی طی چرخه­های مجدد رسوبی است. علاوه برآن، استفاده از آنالیز مدال ذرات آواری و نمودارهای ((Qm95.5, F0.8, Lt3.6 و (Qt99.1, F0.8, L0) نیز از این منشا حمایت  می­کند. براساس داده­های ژئوشیمیایی در دیاگرام­های تفکیک کننده تکتونیکی ماسه­سنگ­های سازند پادها بر روی حاشیه قاره­ای غیرفعال نهشته شده­اند. این مطالعات نشان می­دهند که نهشته­های مورد مطالعه به احتمال زیاد در حد فاصل تبدیل حاشیه ریفتی به حاشیه غیرفعال پالئوتتیس نهشته شده­اند.