رخساره ها و محیط رسوبی سازند مبارک در ناحیه کهنگ، البرز مرکزی
نویسندگان
1 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس
2 دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران
3 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد چینه شناسی و فسیل شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان
doi
10.22084/psj.2020.22448.1252چکیده
رسوبات کربناته- آواری سازند مبارک (کربونیفر زیرین) در ناحیه کهنگ به ضخامت 222 متر، از تنـاوب مادستـونهای ضخیملایه و آهکهای نازکلایه در بخش زیرین، سنگآهکهای نازک- متوسط لایه در بخش میانی، مادستونهای ضخیم لایه با میان لایههای سنگ آهک در بخش بالایی و کنگلومرای تودهای ضخیم در انتهای توالی، تشکیل شده است. بررسی مشخصات سنگشناسی، فرم هندسی، محتوای فسیلی و اثر فسیلها در مطالعات صحرایی همراه با مشخصههای بافتی و محتوای میکروفسیلی در بررسیهای آزمایشگاهی، امکان تفکیک 15 رخساره کربناته و یک رخساره سیلیسی- آواری را میسر نموده است. رخسارههای کربناته در شش کمربند رخسارهای پهنه جزر و مدی، لاگون، پشتههای ماسهای و ریفهای کومهای متعلق به رمپ درونی، رمپ میانی، شیب رمپ و رمپ عمیق قرار میگیرند. رخساره کنگلومرای تودهای در یک موقعیت بالای حاشیه ساحلی تا روی ساحل تهنشست یافته است. الگوهای رخسارهای مشاهده شده از جمله وجود رخساره توربیدایتی مربوط به شکستگی در شیب حوضه (رخساره پکستون کرینوییددار) و قرارگیری آن در بین رخسارههای رمپ عمیق (مادستون اسپیکولدار) نشانگر نهشته شدن این توالی کربناته- سیلیسی- آواری بر روی یک پلتفرم کربناته از نوع رمپ با انتهای شیبدار است. تغییرات جانبی رخسارهای و ضخامت توالیهای سازند مـبارک در حـوضه رسـوبی البرز نشـاندهنده یک روند عمیقشوندگی کلی از جنوب- جنوبباختر به شمال- شمالخاور در زمان تهنشینی سازند مبارک در کربونیفر زیرین است.