رخساره ها و محیط رسوبی سازند مبارک در ناحیه کهنگ، البرز مرکزی

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس

2 دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران

3 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد چینه شناسی و فسیل شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان

doi
10.22084/psj.2020.22448.1252
چکیده

رسوبات کربناته- آواری سازند مبارک (کربونیفر زیرین) در ناحیه کهنگ به ضخامت 222 متر، از تنـاوب مادستـون­های ضخیم­لایه و آهک­های نازک­لایه در بخش زیرین، سنگ­آهک­های نازک- متوسط لایه در بخش میانی، مادستون­های ضخیم لایه با میان لایه­های سنگ آهک در بخش بالایی و کنگلومرای توده­ای ضخیم در انتهای توالی، تشکیل شده است. بررسی مشخصات سنگ­شناسی، فرم هندسی، محتوای فسیلی و اثر فسیل­ها در مطالعات صحرایی همراه با مشخصه­های بافتی و محتوای میکروفسیلی در بررسی­های آزمایشگاهی، امکان تفکیک 15 رخساره کربناته و یک رخساره سیلیسی- آواری را میسر نموده است. رخساره­های کربناته در شش کمربند رخساره­ای پهنه جزر و مدی، لاگون، پشته­های ماسه­ای و ریف­های کومه­ای متعلق به رمپ درونی، رمپ میانی، شیب رمپ و رمپ عمیق قرار می­گیرند. رخساره کنگلومرای توده­ای در یک موقعیت بالای حاشیه ساحلی تا روی ساحل ته­نشست یافته است. الگوهای رخساره­ای مشاهده شده از جمله وجود رخساره­ توربیدایتی مربوط به شکستگی در شیب حوضه (رخساره پکستون کرینویید­دار) و قرارگیری آن در بین رخساره­های رمپ عمیق (مادستون اسپیکول­دار) نشانگر نهشته شدن این توالی کربناته- سیلیسی- آواری بر روی یک پلت­فرم کربناته از نوع رمپ با انتهای شیب­دار است. تغییرات جانبی رخساره­ای و ضخامت توالی­های سازند مـبارک در حـوضه رسـوبی البرز نشـان­دهنده یک روند عمیق­شوندگی کلی از جنوب- جنوب­باختر به شمال- شمال­خاور در زمان ته­نشینی سازند مبارک در کربونیفر زیرین است.