غربالگری پروژه‌های مشارکت عمومی خصوصی حوزه حمل و نقل، توسعه مدلی برای ‏ارزیابی موفقیت و تخصیص منابع

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران ایران

2 کارشناس ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

doi
10.22065/jsce.2024.408486.3180
چکیده

محدودیت منابع بودجه‌ای برای تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام موجب شده است تعداد زیادی از دستگاه‌های دولتی و بخش ‏عمومی مترصد ‏جذب سرمایه‌گذار خصوصی بوده و فراخوان‌های متعددی برای جذب سرمایه‌گذار به روش مشارکت عمومی ‏خصوصی در کشور برگزار ‏شود. ولی تمامی پروژه‌های تعریف شده برای این روش موفق نبوده و بعضی با شکست و هدر رفت ‏هزینه‌های بالای آماده‌سازی مواجه ‏شده‌اند. در این مقاله یک مدل غربالگری توسعه داده‌شده است که به کارفرمایان بخش ‏عمومی کمک می‌نماید تا شانس موفقیت پروژه را ‏پیش از برگزاری فراخوان تعیین کرده و ابزاری برای انتخاب پروژه‌ها در ‏سبد سرمایه‌گذاری سازمان فراهم کند. برای این منظور ‏معیارهای موفقیت پروژه‌های مشارکت عمومی خصوصی در ایران ‏شناسایی و در قالب معیارهای کمی دسته‌بندی گردیدند. سپس مدل ‏تصمیم‌گیری چند معیاره مبتنی بر مدل تاپسیس ‏توسعه‌یافته است که به صورت کمی می‌تواند شانس موفقیت هر پروژه را اندازه‌گیری ‏کرده و نهایتاً بر اساس سقف منابع ‏بودجه‌ای در اختیار کارفرما، اقدام به انتخاب پرتفلیو پروژه‌های مشارکت عمومی خصوصی می‌نماید. ‏مدل پیشنهادی به ‏منظور انتخاب پروژه‌های شهرداری تهران در حوزه حمل‌ونقل و ترافیک پیاده‌سازی شده است. نتایج پیاده‌سازی مدل ‏پیشنهادی در یک نهاد متولی حوزه حمل‌ونقل عمومی نشان می‌دهد که انتخاب پرتفلیو طرح‌های سرمایه‌گذاری علاوه بر توجه به ‏محدودیت منابع کارفرمائی، نیازمند در نظر گرفتن ویژگی‌های خاصی در تعریف پروژه‌ها و ساختاردهی به سازمان کارفرمایی برای ‏راهبری پروژه‌های مشارکتی است که آن‌ها را برای جذب سرمایه‌گذار خصوصی جذاب نماید.‌‏