بررسی تلقی آیتالله جوادیآملی و آیتالله مصباحیزدی از «علم دینی» و نقش آن در تبیین گسترة مرجعیت علمی قرآن
نویسندگان
1 گروه تفسیر تطبیقی، دانشکدة علوم و معارف اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه و پژوهشگر همکار موسسه آموزش عالی و حوزوی معصومیه خواهران، قم، ایران
2 گروه مطالعات تطبیقی، پژوهشکدة فرهنگ و علوم قرآن، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
3 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22059/jpht.2025.385679.1006086چکیده
بحــث مرجعیــت علمــی قــرآن کریــم نهتنهــا یــک اصــل اساســی در حــوزه تفکـر اسلـامی اسـت، بلکـه از ســوی دانشــمندان شــیعه مــورد تأکیــد بوده اســت. از این رو، قــرآن به عنــوان محــور مشـترک همـة مسـلمانان، باید در علوم مختلـف، اعـم از اسـلامی و انسـانی، مدار و محور قرار بگیرد و شـاخصة اصلـی حرکـت اسـلامی در جهـان بـر مبنـای آن شـکل بگیـرد. در ایـن مسـیر، تلاشهـای زیادی صـورت گرفتـه؛ امـا ابعـاد روششـناختی، مبانـی نظـری، و جهتگیریهـای کاربـردی آن تـاکنون مـورد توجـه جـدی قـرار نگرفتـه و در قلمرو تـلاش آکادمیک دانشـمندان اسلـامی نبـوده اسـت. رویکــرد مرجعیــت علمــی قــرآن کریــم از جایــگاه معرفتــی و وحیانــی در علــوم اسـلـامی، انســانی، و طبیعــی به عنــوان عرصههای گوناگــون علــوم ســخن به میــان مــیآورد. همچنیــن در هــر یــک از علــوم قلمروهــای مختلفــی به عنــوان ســطوح آن علم وجــود دارد کـه مرجعیـت علمـی قـرآن کریـم به دنبـال بررسـی تأثیـر قـرآن بـر ایـن سـطوح دانشـی اسـت. تحقیق پیش رو با هدف واکاوی نظریات آیتالله جوادیآملی و آیتالله مصباحیزدی به گسترۀ مرجعیت علمی قرآن از حیث داشتن قابلیت استناد میپردازد. این مقاله با روش توصیفی و مطالعۀ موردی به نظریات و دیدگاه دو مفسر فوق دربارۀ مرجعیت علمی قرآن خواهد پرداخت.
