فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایداری به تولید ثابت محصول (ثبات عملکرد) در مکان‌ها و سال‌های مختلف اطلاق می‌شود. هدف مراکز به‌نژادی به­دست­آوردن ارقام با سازگاری وسیع، عملکرد بالا، پایدار و مقاوم به انواع تنش‌های محیطی می‌باشد. بدین­منظور و جهت مقایسه عملکرد و بررسی سازگاری لاین­های لوبیا چشم­بلبلی، آزمایشی طی سه سال در سه منطقه دزفول، جیرفت و اهواز با تعداد 11 لاین به­همراه رقم مشهد (شاهد) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر سال، مکان و اثر متقابل سال در مکان بر همه صفات مورد مطالعه معنی­دار بود که نشان می­دهد ژنوتیپ­ها در مکان­ها و سال­های مختلف دارای عکس­العمل­های متفاوتی بوده­اند. ضریب تغییر صفات اندازه­گیری­شده از 7/2 برای صفت تعداد روز تا رسیدگی تا 9/17 برای صفت عملکرد دانه متغیر بود. نتایج مربوط به شاخص­های آماری متمایل به مرکز نشان داد که تغییرات صفات اندازه­گیری شده در مناطق مختلف زیاد بوده که نشان­دهنده تنوع ژنتیکی بالای لاین­های مورد بررسی می­باشد. بر اساس روش GGE biplot برای عملکرد دانه، دو مؤلفه اصلی اول و دوم به­ترتیب 72/47 و 13/23 درصد از تغییرات را توجیه نمودند. این بدان معنی است که بای‌پلات حاصل توانسته است 85/70 درصد از تغییرات ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط را توجیه ‌نمایند که بیانگر اعتبار نسبتاً بالای نمودار بای‌پلات حاصل از این مطالعه در تبیین تغییرات G + GE است. در مجموع، با توجه به نتایج صفات مورد ارزیابی در مناطق مورد بررسی، تجزیه پایداری عملکرد دانه با استفاده از روش گرافیکی و رتبه­ای و با درنظرگرفتن صفت مهم بازارپسندی (اندازه دانه که تابعی از وزن صد دانه می­باشد)، لاین 7259 که به لحاظ عملکرد دانه و وزن صد دانه در صدر بهترین لاین­های مورد بررسی قرار دارد، برای تمام مناطق مورد آزمایش توصیه می­شود.