رتبه‌بندی پیمانکاران با استفاده از مدل مارکوس و کوپراس (مطالعه موردی: شرکت گاز زاهدان)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشیار، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22065/jsce.2023.419250.3234
چکیده

یکی از مهم‌ترین کارهایی که در تصمیم‌گیری برای اجرای پروژه‌ها می‌توان انجام داد انتخاب پیمانکار مناسب است. انتخاب پیمانکاران نامناسب باعث ایجاد مشکلاتی مانند تأخیرات زیاد، تحمیل هزینه‌های بالا و نامناسب بودن کیفیت اجرای پروژه‌ها می‌شود. ارزیابی و رتبه‌بندی پیمانکاران از تصمیمات مهم و حائز اهمیت بوده و به‌دلیل وجود معیارهای مختلف، از چالش‌های اساسی در پروژه‌های عمرانی است؛ لذا هدف این پژوهش، رتبه‌بندی پیمانکاران شرکت گاز زاهدان با استفاده از مدل مارکوس و کوپراس می‌باشد. از ادبیات و پیشینه پژوهش، مصاحبه با کارشناسان و خبرگان جهت شناسایی و تعیین معیارهای مؤثر از روش دلفی نیز استفاده شد. 7 دسته معیار اصلی شامل: منابع مالی، توان اجرایی و تجهیزاتی، توان فنی و برنامه‌ریزی، تجربه، حسن‌سابقه، کارکنان کلیدی و به گواهینامه تخصصی شناسایی شدند. از روش آنتروپی شانون برای تعیین وزن معیارها استفاده شده است. معیارهای تجربه، توان فنی و برنامه‌ریزی و کارکنان کلیدی با وزن‌های 0.17432، 0.17136 و 0.16879 به‌ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار دارند که دارای بیشترین وزن و با اهمیت‌ترین معیارها برای انتخاب پیمانکاران می‌باشند. نتایج نشان داد رتبه‌بندی در مدل مارکوس، گزینه‌ای بهترین رتبه را دارد که عملکرد مطلوب آن از همه بیشتر باشد. بنابراین، پیمانکار چهاردهم با مقدار 0.8931 در رتبه اول و پیمانکار پانزدهم با مقادیر0.8667 در رتبه دوم به عنوان برترین پیمانکاران نیز انتخاب شدند. مقایسه نتایج مارکوس و کوپراس نشان داد هر دو روش با یکدیگر مطابقت دارند که می‌توان به نتایج مدل مارکوس نیز اطمینان کرد. امکان در نظر گرفتن مجموعه‌ای از معیارها در حالی که پایداری روش را حفظ کند از مزایای مدل مارکوس است. بنابراین، می‌توان آن را روشی کارا با محاسبات ساده و دقیق برای رتبه‌بندی مورد استفاده قرار داد.