تبیین و بررسی استدلال احتمالاتی استفان آنوین برای اثبات وجود خدا

نویسندگان

1 گروه معارف اسلامی دانشکدة الهیات دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jpht.2024.375523.1006043
چکیده

استفان دی آنوین، در کتاب احتمال خدا، یک محاسبة ساده که حقیقت نهایی را ثابت می‌کند، استدلالی را بر مبنای قضیة بیز برساخته و با استناد به شش حوزه از شواهد یعنی ادراک خوبی و بدی، وجود شر اخلاقی و طبیعی، وجود معجزات طبیعی و فراطبیعی، و تجربه‌های دینی‌ نتیجه گرفته است که احتمال وجود خدا 67 درصد است. در این مقاله، ضمن تقریر استدلال آنوین، نشان می‌دهیم که او در فراهم‌آوری شواهد به صورت حداکثری عمل نکرده است و توضیحات او در مورد هر یک از شواهد نیز با اشکالات متعدد همچون بی‌دقتی در تعریف‌ها و مصادره به مطلوب و شخصی و احتمالی بودن روبه‌روست. تناقض درونی، مغالطی بودن، و جدلی بودن نیز از دیگر اشکالات وارد بر این استدلال است. از این ‌رو این استدلال برای اثبات مهم‌ترین گزارة ادیان، یعنی «خدا وجود دارد»، کارایی ندارد. ولی می‌توان از آن در مقاصد عملی همچون ترجیح جانب دین‌داری بر غیر دین‌داری در عمل بهره گرفت. مقالة حاضر با روش توصیفی و انتقادی سامان یافته است.