ریزرخساره ها، محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند داریان در یکی از میادین خلیج فارس
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد، دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
2 استاد دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
3 دانشجوی کارشناسیارشد، دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22084/psj.2020.22274.1248چکیده
سازند داریان (شعیبا) به دیرینگی آپتین- آلبین یکی از مخارن مهم نفتی در زاگرس و خلیجفارس به شمار میرود. این سازند در میدان مورد مطالعه قابل تقسیم به چهار بخش کربناته زیرین با لیتولوژی آهک کرم تا تیرهرنگ با وجود حفرات انحلالی، بخش زبانه کژدمی با لیتولوژی مارنی به رنگ خاکستری تیره و بدون ساخت رسوبی، بخش کربناته بالایی آهک به رنگ خاکستری تیره تا روشن و بخش آواریهای راس با لیتولوژی ماسهای سیلتستونی و شیل میباشد. بررسی ریزرخسارههای سازند داریان در این میدان منجر به شناسایی 3 رخساره آواری و 8 رخساره کربناته شد که در 5 کمربند رخسارهای شامل دلتا، رمپ داخلی، رمپ میانی، رمپ خارجی و حوضه ژرف رسوب کردهاند. آنالیز و تفسیر رخسارهای با توجه به فونای موجود در میدان مورد نظر انجام شد که عمدتا نشانگر محیط کمعمق دریایی میباشد. عدم نقطه عطف و تغیبرات یکنواخت در رخسارهها و عدم وجود موجودات ریفساز مانند مرجانها و رودیستها و جایگزین شدن جلبکهای لیتوکودیوم- باسینلا که این موجودات توانایی کمتری در ساختن ریفهای بزرگ دارند، بنابراین این محیطرسوبی به صورت یک رمپ کربناته پیشبینی شد که دارای ریفهای کومهای و پشتهای میباشد. تعداد سه توالی رسوبی ردهی سوم کربناته در میدان مورد مطالعه شناسایی شد این سکانسها به ترتیب در آپتین پیشین، میانی و پسین بر اساس سن نسبی قرار گرفتند. در سکانس اول و سوم مرزهای سکانسی توسط ناپیوستگیها و عوارض مربوط به آنها شناخته میشود و در سکانس دوم پسروی آب و تبدیل شدن رخسارههای حوضهی اینتراشلفی (حوضهی کژدمی) به رخسارههای کم عمقتر قابل تشخیص است. بیشینه سطح غرقابی نیز در این سکانسها توسط بیشترین پیشروی سطح دریا در خشکی و توسط رخسارههای عمیق رمپ خارجی و حوضه و افزایش نسبی در میزان ایزوتوپ کربن و اکسیژن، شناخته میشود. در انتها یک سکانس آواری حاصل از وارد شدن رسوبات تخریبی به حوضه رسوبی شناسایی گردیده است.