ریزرخساره ها، محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند داریان در یکی از میادین خلیج فارس

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

2 استاد دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.22084/psj.2020.22274.1248
چکیده

سازند داریان (شعیبا) به دیرینگی آپتین- آلبین یکی از مخارن مهم نفتی در زاگرس و خلیج­فارس به شمار می­رود. این سازند در میدان مورد مطالعه قابل تقسیم به چهار بخش کربناته زیرین با لیتولوژی آهک کرم تا تیره­رنگ با وجود حفرات انحلالی، بخش زبانه کژدمی با لیتولوژی مارنی به رنگ خاکستری تیره و بدون ساخت رسوبی، بخش کربناته بالایی آهک به رنگ خاکستری تیره تا روشن و بخش آواری­های راس با لیتولوژی ماسه­ای سیلتستونی و شیل می­باشد. بررسی ریزرخساره­های سازند داریان در این میدان منجر به شناسایی 3 رخساره آواری و 8 رخساره کربناته شد که در 5 کمربند رخساره­ای شامل دلتا، رمپ داخلی، رمپ میانی، رمپ خارجی و حوضه ژرف رسوب کرده­اند. آنالیز و تفسیر رخساره­ای با توجه به فونای موجود در میدان مورد نظر انجام شد که عمدتا نشانگر محیط کم­عمق دریایی می­باشد. عدم نقطه عطف و تغیبرات یکنواخت در رخساره­ها و عدم وجود موجودات ریف­ساز مانند مرجان­ها و رودیست­ها و جایگزین شدن جلبک­های لیتوکودیوم- باسینلا که این موجودات توانایی کمتری در ساختن ریف­های بزرگ دارند، بنابراین این محیط­رسوبی به صورت یک رمپ کربناته پیش­بینی شد که دارای ریف­های کومه­ای و پشته­ای می­باشد. تعداد سه توالی رسوبی رده­ی سوم کربناته در میدان مورد مطالعه شناسایی شد این سکانس­ها به ترتیب در آپتین پیشین، میانی و پسین بر اساس سن نسبی قرار گرفتند. در سکانس­ اول و سوم مرزهای سکانسی توسط ناپیوستگی­ها و عوارض مربوط به آن­ها شناخته می­شود و در سکانس دوم پسروی آب و تبدیل شدن رخساره­های حوضه­ی اینتراشلفی (حوضه­ی کژدمی)  به رخساره­های کم عمق­تر قابل تشخیص است. بیشینه سطح غرقابی نیز در این سکانس­ها توسط بیش­ترین پیشروی سطح دریا در خشکی و توسط رخساره­های عمیق رمپ خارجی و حوضه و افزایش نسبی در میزان ایزوتوپ کربن و اکسیژن، شناخته می­شود. در انتها یک سکانس آواری حاصل از وارد شدن رسوبات تخریبی به حوضه رسوبی شناسایی گردیده است.