فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بسیاری از زبان­ های دنیا زنجیره­ای از افعال مشاهده می­ شود که آنها را ساخت فعل متوالی می­نامند. افعال متوالی براساس ترکیب­شان به دو نوع متقارن و نامتقارن تقسیم می­ شوند در ساخت فعل متوالی متقارن هر دو فعل از طبقه­ی باز دستوری و معنایی انتخاب می­شوند و در ساخت فعل متوالی نامتقارن یک فعل از طبقه­ باز دستوری و معنایی و فعل دیگر از طبقه محدود و بسته انتخاب می ­شود. فعل متوالی نمودی یا مرحله­ ای یکی از انواع ساخت متوالی نامتقارن است که بیانگر نمود دستوری ناقص و کامل و نمود واژگانی آغاز، ادامه و پایان است. هدف پژوهش حاضر بررسی نمود آغازی ساخت فعل متوالی زبان فارسی و تعیین رابطه ­ الحاق- پیوند این ساخت در چارچوب دستور نقش و ارجاع است. در زبان فارسی قرار گرفتن فعل معین در کنار فعل اصلی بیانگر زمان، نمود و وجه است و بین فعل معین و فعل اصلی رابطه­  تنگاتنگی از لحاظ ساختار و کاربرد وجود دارد به گونه­ای که یک واحد فعلی محسوب می ­شوند و مشابه ساخت فعل متوالی نامتقارن رفتار می­ کنند. بدین جهت در راستای هدف پژوهش، محمول­ های پیچیده­­  متشکل از فعل­ های معین و فعل اصلی مبنای انتخاب داده­ ها قرار گرفتند. این فعل ­ها شامل«گرفتن، برداشتن، برگشتن، رفتن، آمدن، درآمدن و زدن» هستند که از معنای اصلی خود فارغ شده ­اند و بیانگر نمود آغازی هستند. لازم به ذکر است که داده­ های پژوهش از فرهنگ فارسی عامیانه نجفی، پایگاه دادگان زبان فارسی، کتاب داستان، سایت­ها و سایر آثار پژوهشی گردآوری شدند و به دلیل پرهیز از اطناب و تکرار برای هریک از فعل­ های مذکور تنها به یک مورد بسنده شد که ابتدا براساس معیارهای شش­گانه تشخیص افعال متوالی آیخنوالد، مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت نوع رابطه  الحاق-پیوند آنها براساس دستور نقش و ارجاع توصیف و تبیین شدند. یافته­ ها حاکی از آن است که این ساخت­ ها متوالی هستند و نوع رابطه ­ی الحاق-پیوند آنها ناهمپایگی افزوده-هسته­ ای است