فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کم­آبیاری یکی از راهکارهای بهینه­سازی مصرف آب و مطلوب­ترین روش در مصرف آب کمتر به­ویژه در مناطق خشک و نیمه ­خشک می­باشد. همچنین تنظیم­کننده‌های رشد می‌توانند به­عنوان یک راهکار کمکی برای گیاهان در شرایط کم­آبیاری باشند. این پژوهش، به­منظور ارزیابی اثرات عصاره مخمر و 24-اپی‌براسینولید در شرایط کم­آبیاری در قالب آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1400 در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود اجرا شد. تیمارها شامل سطوح آبیاری (هشت، 12 و 16 روز)، محلول­پاشی عصاره مخمر (صفر و 12 گرم در لیتر) و 24-اپی­براسینولید (صفر، پنج و 10 میکرومولار) بودند. در دور آبیاری 12 و 16 روز عملکرد دانه به­ترتیب 80/21 و 61/25 درصد نسبت به دور آبیاری هشت روز کاهش یافت. محلول­پاشی با 10 میکرومولار براسینولید و عصاره مخمر به­ترتیب موجب افزایش 14/10 و 28/20 درصدی عملکرد دانه شدند. کلروفیل کل در دور آبیاری 12 و 16 روز نسبت به دور آبیاری هشت روز، به­ترتیب 71/15 و 54/47 درصد کاهش نشان داد، در حالی­که کاربرد 10 میکرومولار براسینولید به­همراه عصاره مخمر محتوای آن را تا 69/57 درصد افزایش داد. فعالیت آنزیم­های آسکوربات­پراکسیداز و کاتالاز در دور آبیاری 16 روز با کاربرد 10 میکرومولار براسینولید و عصاره مخمر به­ترتیب 63/314 و 73/194 درصد نسبت به دور آبیاری 8 روز، افزایش یافتند. لازم به ذکر است، میزان پرولین (85/52 درصد)، فلاونوئید (89/109 درصد) و مالون­دی­آلدئید (33/96 درصد) در دور آبیاری 16روز نسبت به دور آبیاری 8 روز افزایش یافتند. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد 12 گرم در لیتر عصاره مخمر به همراه 10 میکرومولار براسینولید جهت افزایش عملکرد دانه و کاهش اثرات کم­آبیاری در لوبیا چشم­بلبلی مؤثر است.