فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مراحل مهم در برنامه­های به‌نژادی، بررسی برهمکنش ژنوتیپ × محیط و گزینش لاین­های پرمحصول و پایدار است. در این پژوهش، 20 لاین خالص برنج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی سه سال زراعی 1401-1399 در موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) با هدف شناسایی لاین‌های پرمحصول و پایدار ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب اختلاف معنی­داری در سطح احتمال یک درصد برای اثرات اصلی سال، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در سال نشان داد. نتایج تجزیه پایداری به روش GGE-biplot نشان داد دو مولفه اصلی اول در مجموع 43/97 درصد از تغییرات ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در محیط را توصیف کردند که نشان­دهنده معتبر بودن روش GGE-biplot در توجیه تغییرات عملکرد دانه لاین­ها می­باشد. لاین­های 9، 19، 2، 6، 3 و 16 بر اساس نمودار چندضلعی به­عنوان واکنش­پذیرترین لاین­ها بودند. در نمودار مقیاس­بندی متمرکز بر ژنوتیپ لاین 9 نزدیک­ترین لاین به ژنوتیپ ایده­آل بود. بررسی سایر ویژگی‌های لاین‌های مورد مطالعه نشان داد که سه لاین 9، 10 و 13 دارای زمان رسیدگی و ارتفاع بوته کم‌تر و کیفیت پخت متوسط و مطلوب‌تری نسبت به سایر لاین‌ها بودند؛ از این‌رو، سه لاین مذکور جهت اجرای آزمایش­های بعدی به‌منظور معرفی رقم پیشنهاد می‌شوند.