بررسی اثر تاریخ کاشت و عملیات هیلینگ‌آپ بر عملکرد کمی و کیفی نیشکر رقم CP69-1062

نویسندگان

1 گروه تحقیقات به‌زراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران.

2 گروه تحقیقات به‌زراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران.

3 گروه تحقیقات به‌زراعی-مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2024.373068.655064
چکیده

به منظور تعیین بهترین تاریخ کاشت و زمان انجام عملیات هیلینگ‌آپ در نیشکر، آزمایشی مزرعه‌ای در سال زراعی 1400-1401 به صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل تاریخ‌های کاشت در چهار سطح (20 مردادماه، دوم، 15 و 28 شهریورماه) به عنوان کرت اصلی و عملیات هیلینگ‌آپ در سه سطح (عدم انجام هیلینگ‌آپ، هیلینگ‌آپ در 20 آبان و 20 بهمن‌ماه) به عنوان کرت فرعی بود که روی سن پلنت (تازه­کشت) رقم CP69-1062 نیشکر اجرا شد. نتایج مقایسه میانگین اثر اصلی تاریخ کاشت نشان داد که میانگین ارتفاع ساقه در تاریخ کاشت 20 مردادماه برابر با 189 سانتی‌متر بود که نسبت به تاریخ‌های دوم، 15 و 28 شهریورماه به­ترتیب هشت، 14 و 16 درصد برتری داشت. از نظر تعداد ساقه قابل آسیاب نیز مشاهده شد که تاریخ کاشت 20 مردادماه نسبت به تاریخ‌های دوم، 15 و 28 شهریورماه به­ترتیب پنج، هشت و 13 درصد تعداد ساقه بیشتری داشت. همچنین بیشترین میانگین عملکرد نیشکر مربوط به تاریخ کشت 20 مردادماه (8/94 تن در هکتار) بود که با تأخیر در تاریخ کاشت، میانگین این صفت به­طور معنی‌داری کاهش یافت؛ به­گونه‌ای­که تاریخ‌های کاشت دوم، 15 و 28 شهریورماه نسبت به تاریخ کاشت 20 مرداد، به­ترتیب 10، 13 و 17 درصد کاهش عملکرد داشتند. تحت سطوح هیلینگ‌آپ نیز میانگین عملکرد نیشکر در تیمارهای عدم انجام هیلینگ‌آپ و انجام هیلینگ‌آپ در 20 آبان (به­ترتیب 4/90 و 1/87 تن در هکتار) با یکدیگر اختلافی نداشتند؛ ولی نسبت به تیمار انجام هیلینگ‌آپ در 20 بهمن­ماه به­ترتیب 13 و 10 درصد عملکرد بیشتری داشتند. در مقابل، صفات کیفی شربت نیشکر تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند. نتایج صفات ضایعات برداشت نیز نشان داد که عدم انجام هیلینگ‌آپ نسبت به تیمارهای انجام هیلینگ‌آپ در 20 آبان و 20 بهمن، نی­قدی (به­ترتیب 41 و 25 درصد)، نی­چاپر (به­ ترتیب 32 و 26 درصد)، نی­تراش (به ­ترتیب 28 و 15 درصد) و ته‌نی (به­ ترتیب 54 و 46 درصد) بیشتری داشت.