تأثیر نیتراپایرین بر عملکرد ذرت و سورگوم علوفه‌ای در کشت خالص و مخلوط در شرایط متفاوت خاک‌ورزی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

6 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس، تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2024.378079.655083
چکیده

افزایش کاربرد کودهای شیمیایی و درصد بالای آبشویی آن‌ها منجر به کاهش کارایی آن‌ها و آلودگی محیط ‌زیست می‌شود. از این رو مهارکننده‌های نیتریفیکاسیون خاک می‌تواند کارایی جذب را افزایش و میزان هدررفت کودهای اوره را کاهش دهد. کشت مخلوط یکی از راهکارهای افزایش تنوع زیستی و بهبود کارایی تولید در واحد سطح می‌باشد؛ از این رو، کشت مخلوط ذرت و سورگوم علوفه‌ای در سطوح متفاوت کودی و خاک‌ورزی در سال زراعی 1401-1400 در شهرستان کرج اجرا شد. تیمارها شامل سامانه‌های خاک‌ورزی (مرسوم و بدون خاک‌ورزی)، انواع متفاوت کود نیتروژن (شاهد، اوره و اوره + نیتراپایرین) بودند. الگوهای کشت نیز شامل کشت خالص سورگوم، ذرت علوفه‌ای و کشت مخلوط جایگزینی (50:50) آن‌ها بودند. نتایج نشان داد بالاترین ارتفاع بوته (83/268 سانتی‌متر)، وزن تر علوفه (67/8 کیلوگرم در متر مربع) و نور جذب­شده (32/1135 مگاژول در متر مربع) در خاک‌ورزی مرسوم و تیمار اوره + نیتراپایرین به­دست آمد. بالاترین میزان LER (14/1) و محتوی کلروفیل (18/70 درصد) در خاک‌ورزی مرسوم و اوره + نیتراپایرین بود. به­طور کلی، نتایج نشان داد خاک‌ورزی مرسوم نسبت به بدون خاک‌ورزی عملکرد بالاتری در کلیه صفات داشت و این به دلیل نفوذ بهتر ریشه و آب می‌باشد. کاربرد نیتراپایرین نیز با نگه­داشت اوره در محیط ریشه منجر به افزایش جذب و عملکرد شد. کشت مخلوط نسبت به خالص برتری داشت و این می‌تواند در کاهش مصرف آب با توجه به مقاومت سورگوم علوفه‌ای به خشکی اثرگذار باشد.