نقش و تأثیر استیلولیت ها و استیلوموتل ها در نفوذپذیری و ریزتخلخل های سنگ های کربناته
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد
2 دانشجوی دکترا، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد
4 دانشجوی دکترا، دانشکده علومپایه، دانشگاه بوعلیسینا، همدان
doi
10.22084/psj.2019.3496چکیده
این پژوهش به منظور بررسی نقش استیلولیتها و استیلوموتلها در تغییرات بافتی سنگهای کربناته و نقش آنها در نفوذپذیری و ریزتخلخلهای شکل گرفته در آنها صورت گرفته است. مطالعه بر روی بیش از 1500 مقطع نازک از سنگهای کربناته با سنگشناسی و بافتهای متفاوت نشان داد که استیلولیتها منجر به تغییرات بافتی متعددی در سنگهای کربناته میشوند. از جمله این تغییرات بافتی میتوان به انحلال دانهها، چرخش تلسکوپی دانهها، جابجایی دانهها، جابجایی استیلولیتها نسبت به هم، جابجایی انواع رگهها و رگچهها، تأثیر استیلولیت برروی حاشیه دانه و تجمع مواد نامحلول در آن، تغییر رنگ و فرم استیلولیتها اشاره نمود. گسترش تخلخل در طول استیلولیتها اغلب به علت انقطاع در استرس و گسترش ترکهای ورقهای در اطراف استیلولیتها، طی یک فاز کششی است. عبور سیالات از این فضاها میتواند موجب انحلال و گسترش بیشتر تخلخل گردد. مطالعات دقیقتر بر روی 50 نمونه از مقاطع نازک تحت میکروسکوپ نوع روبشی نشان داد که در مقیاسهای بسیار ریز استیلولیتها دارای تخلخل و نفوذپذیری میباشند که اغلب عمود بر سطح آنها گسترش مییابند. استیلوموتلها مجراها و مسیرهای بسیار مهمی برای عبور سیالات (آب و نفت) میباشند. این مجراها میتوانند در طی دیاژنز تدفینی عمیق سیالات دیاژنزی (خصوصا سیالات دلومیتساز) را از میان خود عبور دهند و ماهیت سنگ را تغییر داده و آن را دولومیتی کنند این پدیده باعث کاهش تخلخل میشود. شبکه استیلوموتلها میتوانند میزان تراوایی سنگها را نیز تغییر دهند به گونهای که در رخسارههای گلپشتیبان که تراوایی سنگ پایین میباشد این استیلوموتلها میتوانند مجراهایی برای عبور سیالات باشند.