مطالعه ژئوشیمی رسوبات رودخانه مولید، جنوب شرق قائن به منظور تعیین نرخ هوازدگی، میزان آلودگی رسوبات و ارزیابی خطر زیست محیطی عناصر فلزی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

doi
10.22084/psj.2019.3499
چکیده

حوضه آبریز رودخانه مولید در جنوب­شرقی شهرستان قاین، استان خراسان جنوبی واقع شده است. در این مطالعه، اختصاصات ژئوشیمیایی رسوبات رودخانه مولید به منظور بررسی شرایط هوازدگی و نرخ آلودگی رسوبات ارائه شده است. 30 موقعیت در طول رودخانه مولید از بالادست تا پایین­دست به منظور ارزیابی مشخصه­های ژئوشیمیایی برداشت شده است. استفاده از نمودارهای تفکیکی، دوتایی و مثلثی، برخاستگاه آذرین مافیک و جایگاه زمین­ساختی را احتمالا جزایر کمانی اقیانوسی برای این رسوبات تداعی می­نماید. داده­های یاد شده پیشنهادکننده سنگ مادر آذرین مافیک برای رسوبات است. محاسبه برخی شاخص­ها نظیر CIA، PIA و ICV نشان می­دهد که رسوبات مربوط به سیکل اول رسوب­گذاری بوده و هوازدگی کمی را متحمل شده­اند. بررسی میزان آلودگی رسوبات رودخانه مورد مطالعه توسط اندیس­های فلزات سنگین نشان می­دهد که منبع آلودگی رسوبات عوامل طبیعی بوده و خطر زیست­محیطی این آلودگی­ها بسیار کم است.