طبقه بندی سنگ‌های رسوبی فسفاتی سازند جیرود در برش گرمابدر، البرز مرکزی

نویسندگان

1 استادیارگروه زمین‌شناسی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان

2 استادیارگروه زمین‌شناسی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان

4 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان

doi
10.22084/psj.2019.3500
چکیده

سازند جیرود به سن دونین فوقانی (فرازنین- فامنین) در برش گرمابدر واقع در شمال تهران، به ضخامت حدود ۲۷۰ متر، حاوی هفت افق فسفریتی مشخص است. این فسفریت‌های رسوبی درون سنگ‌های میزبان سیلیسی آواری و کربناته مشاهده می‌شوند. فسفریت‌های دریایی در سازند جیرود از نوع پریستین و متراکم و به ترتیب فراوانی شامل پلوئید‌های بدون ساختار، بایوکلاست‌های فسفاتی شده، دانه‌های پوشش‌دار، اینتراکلاست‌ها، لیتوکلاست‌‌های فسفاتی غنی از کوارتز و قطعات اسکلتی اولیه هستند. این فسفریت‌ها اغلب فابریک دانه‌ای دارند و در برخی موارد شواهدی از حمل مجدد توسط فرایندهای فیزیکی یا زیستی را نشان می‌دهند. به طور کلی، همراهی این فسفریت‌های حاوی گلاکونیت و پیریت با رخساره‌های شیلی سیاه­رنگ نشان­دهنده‌ی شرایط نهشتی کم اکسیژن، مدل بالاآمدگی آب دریا، آب و هوای دیرینه‌ی گرم و شرایط غیرفعال زمین­ساختی طی نهشت این رسوبات است. شیل‌های سیاه­رنگ مشاهده شده در همراهی با این فسفریت‌ها می‌تواند حاکی از هم زمانی نهشت آن‌ها با حادثه‌های جهانی کلواسر و هنگنبرگ باشد.