مطالعة تأثیر عملی عرفان شیعی در هنر سنّتی مطالعة موردی شکلگیری هنر خاتم مربع از قرن هشتم ق
نویسندگان
1 دانشیار گروه صنایع دستی دانشگاه هنر اصفهان
2 استادیار گروه فلسفة دانشگاه اصفهان
3 دانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان
doi
10.22059/jsal.2015.55763چکیده
نفوذ عرفان شیعی در جامعة ایران در سدههای هفتم تا یازدهم ق به شکلی است که بر ذهن و رفتار مردم تأثیر گذاشته و در حوزههای مختلف، از جمله هنر، نتایج عملی به همراه داشته است. چگونگی ظهور هنر خاتم مربع میتواند نشانهای از حصول نتایج عملی مبانی فکری عرفان شیعی باشد. در این پژوهش سعی شده، با شیوة مطالعة کتابخانهای و تاریخی و بهرهگیری از مشاهدات عینی و استدلالی، صحت فرضیة مطروحه ارزیابی شود؛ فرضیهای که بلوغ و شیوع شیوهای از عرفان شیعی را با شکلگیری و ظهور هنر خاتم مربع مرتبط میداند. بهنظر میرسد تأثیر یکی از این روشهای اخلاقی با عنوان عرفان «لا» یا عرفان «نفی» بر تزئینات چوبی میتواند موجب پیدایش شیوة خاتم مربع شده باشد. دربارة خاتم مربع و پیدایش نقشی تا این حد مقدس نشانههای تاریخی از وجود این امکان حمایت میکند و نتایج پژوهش را درخور تأمل میسازد.
