تأثیر عوامل جمعیتی و متغیرهای بازار کار بر بحران در صندوقهای بازنشستگی ایران
نویسندگان
1 رشت-کیلومتر 6 جاده رشت-قزوین- دانشگاه گیلان-دانشکده مدیریت و اقتصاد
2 رشت-کیلومتر 6 جاده رشت-قزوین- دانشگاه گیلان-دانشکده مدیریت و اقتصاد
3 رشت-کیلومتر 6 جاده رشت-قزوین- دانشگاه گیلان-دانشکده مدیریت و اقتصاد
doi
10.22126/pse.2026.13127.1223چکیده
بحران صندوقهای بازنشستگی که نشانههای آن هویدا شده است، بیش از گذشته ضرورت توجه به پیامدها، جهتگیریها و سیاستها در نظامهای تصمیمساز بر پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی را نشان میدهد. در این میان تحولات جمعیتی و متغیرهای بازار کار در طول زمان به عنوان یکی از مسائل مهم و اثرگذار بر بخشهای مختلف صندوقها از اهمیت خاصی برخوردار است. به همین منظور در این مطالعه به بررسی تأثیر عوامل جمعیتی و متغیرهای بازار کار بر بحران در صندوقهای بازنشستگی و رتبهبندی آنها از قبیل نرخ رشد جمعیت، وضعیت اشتغال، نرخ مشارکت اقتصادی، حداقل دستمزد، نسبت سالمندان به کل جمعیت، قراردادهای موقتی کار و موقعیت اجتماعی و اقتصادی زنان میپردازیم. جهت بررسی وضعیت متغیرهای موجود از آزمون معتبر و علمی تی تکنمونهای استفاده شده است. برای آزمون صحت مدل نظری تحقیق و محاسبه ضرایب تأثیر از روش مدلیابی معادلات ساختاری بهوسیله نرم افزار PLS استفاده شده است. جهت رتبهبندی مؤلفههای مؤثر، پرسشنامهای تهیه گردیده که با مشارکت ۵۹ نفر از اساتید دانشگاه و خبرگان و متخصصین بازار سرمایه و صندوقهای بازنشستگی در گیلان و تهران که از طریق نمونهگیری هدفمند و از نوع گلوله برفی انتخاب شده بودند، پخش شد و نتایج حاصل از آن تحلیل عاملی شد. از دیدگاه خبرگان نتایج پژوهش نشان میدهد که نسبت سالمندان به کل جمعیت با ضریب استاندارد (β=۰.۸۷۸ ) بیشترین تأثیر و قراردادهای موقتی کار با ضریب استاندارد (β=۰.۷۳۸) و موقعیت اجتماعی و اقتصادی زنان با ضریب استاندارد (β=۰.۷۳۸) کمترین تأثیر را بر بحران در صندوقهای بازنشستگی دارند. همچنین R² برابر با ۰.۷۲۹ و مقدار GOF معادل ۰.۵۵۰ محاسبه شد که نشان از برازش کلی قوی و بسیار مناسب مدل پژوهش دارد.