فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رسوبات سیلیسی- آواری پالئوسن با ستبرای 318 مـتر در ناحـیه جــنوب نکا (بُرش سوچلما) در الـبرز شمــالی از مـارن سـتبر و ماسه­سنگ­های نازک تا ستبر لایه ساخته شده است. بررسی­های سنگ­نگاری و میدانی منجر به شناسایی سه مجموعه رخساره­ای شامل کانال­های متحرک کم­ژرفا (shallow mobile channels, FA)، زون انتقالی کف حوضه- لبه بادبزن (fan fringe-basin floor transition, FB) و کف حوضه (Basin floor, FC) از یک سیستم بادبزن زیردریایی ژرف شده است. به طور کلی توالی رسـوبات، توالی­های درشت­شونده و ستبر شونده متشکل از مجموعه­های رخساره­ای FB- FA و FC - FB را نشان می­دهند. اثر سنگواره­های Zoophycus، Palaeodiction و Halopa همراه با کوکولیت، فرامینیفرهای پلانکتون و مقادیر فراوان پیریت­های خوشه­ای و پرکننده حجرات، فسفات و مواد آلی در این رسوبات نشانگر محیط ته­نشینی ژرف با نرخ رسوب­گذاری پایین و شرایط احیایی بستر رسوبی است. توالی پالئوسن در بُرش مورد بررسی از چهار سکانس رسوبی درجه سه شامل دسته رخساره­های LST، TST و HST ساخته شده است. فرآیند های زمین­ساختی بالاآمدگی در یک رژیم فشارشی در انتهای کرتاسه- آغاز پالئوسن منجر به ساخت رشته کوه­های البرز شده است. این عامل به همراه تغییرات جهانی تراز آب دریا از عوامل اصلی کنترل کننده شرایط رسوب­گذاری (هم­چنین بادبزن دریایی ژرف در این حوضه) و تغییرات نسبی تراز آب دریا در حوضه کاسپین جنوبی بوده است.