فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­ منظور بررسی اثرات کودهای آلی و شیمیایی بر صفات رشدی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج در سیستم مدیریت فشرده کشت، آزمایشی به­ صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز در شهرستان محمودآباد استان مازندران در سال‌‌های 1399 و 1400 انجام شد. عامل اصلی شامل کود شیمیایی و کود آلی (100% کود شیمیایی، 50% کود شیمیایی+ 50% کود مرغی، 100% کود مرغی، 100% کود گاوی، 50% کود گاوی+ 50% کود شیمیایی) و عامل فرعی شامل ارقام برنج فجر (اصلاح ­شده) و هاشمی (محلی) بود. در هر دو رقم، حداکثر شاخص سطح برگ در تیمار کود شیمیایی + کود مرغی به­ ترتیب 56/4 و 95/3 و بیشترین نسبت سطح برگ در رقم فجر و هاشمی، به­ ترتیب، در تیمار کود شیمیایی (980/0 و 781/0 گرم بر متر مربع) و ترکیب کود شیمیایی+ کود مرغی (892/0 و 751/0 گرم بر متر مربع) مشاهده شد. ارتفاع بوته در تیمار کود مرغی+کود شیمیایی نسبت به کود شیمیایی در رقم فجر 26/4 درصد کاهش یافت و نیز تعداد پنجه و تعداد خوشه در متر مربع یکسان بود، اما در رقم هاشمی ارتفاع بوته و تعداد خوشه به­ ترتیب 99/2 و 99/6 بود. درصد کاهش و تعداد پنجه و وزن هزار دانه به ­ترتیب 76/5 و 36/3 درصد افزایش یافت. بیشترین افزایش عملکرد دانه متعلق به تیمار کود مرغی+ شیمیایی در رقم فجر بود که نسبت به تیمار کود شیمیایی تنها، 2/4 درصد افزایش یافت؛ درحالی­که در رقم هاشمی بالاترین عملکرد دانه در تیمار کود شیمیایی بود. در ارقام فجر و هاشمی، بالاترین وزن خشک بوته با کاربرد کود مرغی+شیمیایی مشاهده شد که نسبت به تیمار کود شیمیایی به­ ترتیب 56/3 و 48/4 درصد افزایش داشته است. به نظر می‌رسد در سیستم فشرده کشت، استفاده از ترکیب کود شیمیایی و کود مرغی راهکار مناسبی برای پایداری تولید محصول برنج و کاهش مصرف کود شیمیایی می‌باشد. با­توجه­ به عملکرد دانه، کاربرد کودهای آلی در رقم فجر در مقایسه با رقم هاشمی اثر بیشتری داشت.